Bu yıl Pritzker Mimarlık Ödülü jürisi, her projesini bulunduğu yer, tarih ve atmosferden yola çıkarak geliştiren, deneysel mimarinin önemli temsilcilerinden Smiljan Radić Clarke’ı onurlandırıyor.
Şilili mimar Smiljan Radić Clarke, mimarlık dünyasının en prestijli ödüllerinden biri olarak kabul edilen Pritzker Mimarlık Ödülü’nün bu yılki sahibi olacak. Duyuru, Pritzker Mimarlık Ödülü Vakfı tarafından yapıldı. Radić, 1995 yılından beri kendi ofisini işlettiği Santiago’da yaşıyor ve çalışıyor.
Jüri, 60 yaşındaki mimarı belirsizlikle, malzeme deneyleriyle ve kültürel bellekle bilinçli bir şekilde ilgilenen mimarisi nedeniyle övdü. Binaları genellikle kırılgan, geçici veya kasıtlı olarak tamamlanmamış görünse de aynı zamanda sessiz ve iyimser bir atmosfere sahip sığınaklar sunuyor.
Mekân ve tarih odak noktasında
Radić, bilindik bir üsluptan kaçınıyor. Bunun yerine, her projeyi kendi özel bağlamından yola çıkarak yeniden geliştiriyor ve sadece konumu değil, tarihi, sosyal uygulamaları ve siyasi koşulları da işin içine katıyor.
Mekâna özgü çözümler onun çalışmalarının tipik bir özelliğidir. Örneğin, binalar kısmen toprağa gömülüdür veya rüzgâr ve ışığı hesaba katacak şekilde yönlendirilmiştir. Buna örnek olarak Santiago’daki Mestizo restoranı ve Papudo’daki Pite House konut binası verilebilir.
Beton, taş, ahşap
Şilili mimar Alejandro Aravena başkanlığındaki jüri, Radić’in beton, taş, ahşap ve cam gibi basit malzemelerle, fiziksel deneyime ve atmosfere büyük ölçüde dayanan, hassas bir şekilde inşa edilmiş mekanlar yaratma yeteneğini vurguladı.
Radić, bu malzemeleri ağırlık, ışık ve sesin mekânda anında algılanabilir hale geleceği şekilde birleştiriyor. Binaları ilk bakışta ham ve minimalist görünse de fiziksel deneyimi ve atmosferi güçlü bir şekilde vurgulayan hassas bir yapıyı ortaya koyuyor. Mekânlar, gösterişli formlar olarak değil, sesleri, sıcaklığı ve değişen ışığı bilinçli olarak algıladığımız yerler olarak kurgulanıyor.
Radić’in çalışmaları arasında Avrupa ve Güney Amerika’daki kültür kurumları, kamu binaları, enstalasyonlar ve konut binaları yer alıyor.
2014 yılında Londra’daki Serpentine Pavyonu gibi geçici projelerle uluslararası üne kavuşurken, ülkesinde büyük tiyatrolar, müzeler ve müstakil evler inşa etti. Jüri, uzak kırsal bölgelerden büyük şehirlere kadar çok farklı mekanlarda, her zaman o mekânın ve tarihinin özelliklerinden yola çıkarak tutarlı bir şekilde çalışmasını takdir ediyor.
Radić, 1979’da kurulan mimarlık ödülünün 55. sahibi oldu.
Umay Uçaner Gözüsarı