Müze soygunlarını andıran olay bu kez bir bankada ya da sanat galerisinde değil, Avrupa’nın en prestijli kütüphanelerinde yaşandı. Araştırmacı kimliğiyle içeri giren şüpheliler, milyonlarca euro değerindeki nadir Rus kitaplarını birebir hazırlanmış kopyalarıyla değiştirerek ortadan kayboldu. Şimdi ise yedi Gürcistan vatandaşı, Fransa’da bu sıra dışı kültürel miras hırsızlığı nedeniyle yargılanıyor.
Savcılığın iddiasına göre şüpheliler önce akademisyen veya araştırmacı kimliğiyle kütüphanelere erişim sağladı. İncelemek istedikleri eserleri günlerce analiz ederek kapaklarını, ciltlerini ve sayfa yapısını belgelediler. Daha sonra hazırladıkları yüksek kaliteli kopyalarla orijinalleri değiştirerek, ilk bakışta fark edilmesi neredeyse imkânsız bir yöntem kullandılar.
Bu sayede hırsızlıklar uzun süre ortaya çıkmadı ve değerli eserler sessizce dolaşıma girdi.
Hedefte Rus edebiyatının en değerli mirası vardı
Çalınan kitaplar arasında Alexander Puşkin ve Nikolay Gogol gibi Rus edebiyatının en önemli isimlerinin ilk ve erken dönem baskıları bulunuyor. Koleksiyon piyasasında son derece nadir kabul edilen bu eserler yalnızca maddi açıdan değil, kültürel tarih açısından da büyük önem taşıyor.
Soruşturma, olayın organize bir uluslararası ağ tarafından gerçekleştirildiğini ortaya koyuyor. Europol tarafından “Operation Pushkin” adı verilen operasyon kapsamında Fransa’nın yanı sıra Almanya, Polonya, Litvanya, Estonya, İsviçre ve diğer Avrupa ülkelerindeki kütüphanelerden yaklaşık 170 nadir kitabın aynı yöntemle çalındığı belirlendi.
Yetkililer maddi zararın yaklaşık 2,5 milyon euro olduğunu tahmin ediyor. Ancak uzmanlara göre asıl kayıp, parasal değerle ölçülemeyecek kültürel mirasın zarar görmesi.
Dava, nadir eserlerin korunmasına yönelik güvenlik önlemlerini yeniden gündeme taşıdı. Pek çok kütüphane araştırmacı erişim süreçlerini sıkılaştırmaya hazırlanırken, dijital takip sistemleri ve daha kapsamlı envanter kontrolleri üzerinde çalışılıyor.
Sessizce raflardan kaybolan bu kitaplar, kültürel mirasın yalnızca savaşlarda ya da yangınlarda değil, son derece profesyonel organize suç ağlarının hedefi olabileceğini de gözler önüne seriyor.
Editör