Tarih bazen bir şişenin içinde saklanabiliyor.
Çekya’daki tarihi Bečov Kalesi’nde, onlarca yıl boyunca bir şapel zemininin altında gizli kalan 133 şişelik Fransız şarap koleksiyonu yeniden gün yüzüne çıktı. Koleksiyonun en dikkat çekici yanı ise şarapların büyük bölümünün 1892-1899 yılları arasında üretilmiş olması. Başka bir deyişle, bazı şişeler yaklaşık 130 yıllık bir geçmiş taşıyor.
Bu sıra dışı koleksiyonun hikâyesi İkinci Dünya Savaşı’nın son günlerine uzanıyor. Kalenin sahipleri olan Beaufort-Spontin ailesi, savaşın sonunda bölgeden ayrılırken değerli eşyalarını şatonun şapelinin altına sakladı. Şaraplar da bu gizli hazinenin bir parçasıydı. Koleksiyon, 1985 yılında yapılan aramalar sırasında ortaya çıkarıldı. Aynı saklama alanında, Avrupa’nın en önemli dini eserlerinden biri kabul edilen Aziz Maurus Rölikeri de bulunuyordu.
Yıllar boyunca özel koşullarda muhafaza edilen şarapların restorasyonunu ise dünyanın en ünlü şarap üreticilerinden biri olan Château d’Yquem üstlendi. Uzmanlar, kalın taş duvarlarla çevrili, nemli ve serin şapel ortamının şarapların olağanüstü şekilde korunmasına yardımcı olduğunu belirtiyor. 2016 yılında yapılan analizlerde bazı şişelerin hâlâ şaşırtıcı derecede iyi durumda olduğu görüldü.
Restorasyon sürecinde şişelerin özgünlüğünü korumaya büyük önem verildi. Bazı mantarlar yenilenirken, şişelerin üzerindeki tarihi toz tabakasının bile korunmasına özen gösterildi. Böylece koleksiyon yalnızca bir içecek değil, aynı zamanda yaşayan bir tarih belgesi olarak muhafaza edildi.
Bugün bu sıra dışı koleksiyon yeniden Bečov Kalesi’nde sergileniyor. Şişelerin içinde yalnızca şarap değil; Avrupa aristokrasisinin son yılları, iki dünya savaşı, Nazi dönemi, Soğuk Savaş ve unutulmuş aile hikâyeleri de saklı duruyor. Bir anlamda ziyaretçiler, bir şarap koleksiyonundan çok zamanın kendisine bakıyor.
I.H. Ozturk