Pera Palas’a girince insan önce zamanı kaybediyor. Dışarıdaki İstanbul hâlâ korna sesleriyle, kalabalıkla ve aceleyle akmaya devam ederken içeride bambaşka bir ritim başlıyor. Ağır merdivenler, yüksek tavanlar, eski avizeler ve koridorlara sinmiş o sessizlik… Sanki bina yalnızca bir otel değil de yıllardır konuşmadan duran bir tanık gibi.
1895 yılında Orient Express yolcuları için açılan Pera Palas, İstanbul’un Batı’ya açılan yeni yüzünün en güçlü simgelerinden biri haline geldi. O dönem şehir hâlâ imparatorluk atmosferini taşıyordu. Avrupa’dan gelen diplomatlar, gazeteciler, yazarlar ve aristokratlar Galata limanına ulaşıyor, ardından Beyoğlu’naki bu görkemli yapıya geçiyordu. Pera Palas tam da bu yüzden yalnızca bir konaklama alanı olmadı; İstanbul’un modernleşme hikâyesinin sahnelerinden birine dönüştü.
Dönemine göre oldukça ileri bir yapıydı. Elektrikli asansörü, sıcak su sistemi ve Avrupa standartlarındaki mimarisiyle şehirde büyük yankı uyandırdı. Osmanlı İstanbul’unda lüks kavramının değişmeye başladığı yıllarda Pera Palas, yeni dünyanın nasıl görüneceğine dair güçlü bir fikir veriyordu.
Otelin koridorlarında dolaşırken insan yalnızca tarihi değil, edebiyatı da hissediyor. Agatha Christie’den Ernest Hemingway’e kadar birçok isim bu binadan geçti. En çok konuşulan hikâyelerden biri ise Agatha Christie’nin “Doğu Ekspresinde Cinayet” romanını burada yazdığı iddiası. Gerçek olup olmadığı hâlâ tartışılsa da Pera Palas’ın atmosferi bu hikâyeye inanmayı kolaylaştırıyor.
Binanın en özel bölümlerinden biri ise Atatürk’ün kaldığı 101 numaralı oda. Bugün müze oda olarak korunan bu alan, Cumhuriyet tarihinin de otelin hafızasına nasıl işlendiğini gösteriyor. Pera Palas’ın etkileyici tarafı tam olarak burada ortaya çıkıyor: Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet’e, Avrupa’dan İstanbul’a, edebiyattan siyasete kadar farklı dönemler aynı çatının altında birbirine karışıyor.
Bugün Beyoğlu büyük bir dönüşümün içinde. Eski sinemalar kapanıyor, tarihi dükkânlar değişiyor, şehrin hafızası yavaş yavaş silikleşiyor. Pera Palas ise bütün bu değişimin ortasında hâlâ aynı yerde duruyor. Yalnızca geçmişi temsil etmiyor; İstanbul’un bir zamanlar nasıl hissettirdiğini de hatırlatıyor.
Belki de bu yüzden insanlar hâlâ oraya yalnızca kahve içmeye ya da konaklamaya gitmiyor. Biraz eski İstanbul’u görmek, biraz da kaybolan zamanı hissetmek istiyorlar.
Editör