AB, stratejik sektörlerini Çin’in haksız rekabetinden korumak amacıyla, İngiltere ve Japonya’yı ve benzer görüşteki düzinelerce ortağı “Avrupa’da Üretilmiştir” üretim hedeflerine dahil etmeyi teklif edecek.
Avrupa Komisyonu’nun Çarşamba günü açıkladığı önerilere göre, temiz teknoloji, ağır sanayi ve otomotiv sektörlerindeki sübvansiyonlara erişim, karşılıklı olarak AB merkezli üreticilere erişim imkânı sağlamaları koşuluyla, İngiltere de dahil olmak üzere 40’a kadar güvenilir ortak ülkeye verilecek.
Sanayi Hızlandırma Yasası, Avrupa sanayisini Asya’dan gelen daha ucuz ithalata karşı güçlendirmeyi hedefliyor. Tüm üreticiler için izin süreçlerini kolaylaştırmayı hedefleyen yasa, imalat sektörünün bloğun GSYİH’sindeki payını 2024’teki yüzde 14,3’ten 2035’e kadar yüzde 20’ye çıkarmayı amaçlıyor.
Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure ve Sanayi Bakanı Sébastien Martin ortak bir açıklamada, önerinin “Fransa tarafından dayatılan büyük bir kopuş” olduğunu ancak “önerilenin çıkarlarımızı yeterince korumadığını” belirterek, “Avrupa’da üretim yapanlara verilen avantajların açıkça güçlendirilmesi gerektiğini” ekledi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa kamu parasının “stratejik sektörlerdeki bağımlılıklarımızı azaltması” gerektiğini defalarca savundu ve devlet desteğini blok içindeki üretime bağlayan bir “Avrupa önceliği”ni savundu.
İngiliz hükümeti ise Ticaret Bakanı Peter Kyle’ın İngiltere’nin herhangi bir “Avrupa’da Üretilmiştir” programına dahil edilmesi için haftalarca süren lobi faaliyetlerinin ardından gelen bu adımı memnuniyetle karşıladı.
Bu yasa, batarya, güneş paneli ve nükleer enerji gibi stratejik sektörlerde küresel üretimin yüzde 40’ından fazlasına sahip ülkelerden gelen 100 milyon avroyu aşan yabancı yatırımları kısıtlayacak. Bu yatırımların, çalışanların en az yüzde 50’sinin AB’den olmasını, yerel şirketlerin üretim sürecine dahil olmasını ve şirketlerin teknolojik bilgi birikimini Avrupalı ortaklarına aktarmasını sağlaması gerekecek.
Yetkililer başlangıçta bazı stratejik sektörler için yüzde 70’e varan yerel içerik eşiklerini hedeflemişti. İstihdamı korumak amacıyla, otomobillerdeki bataryalar hariç tüm bileşenler için bu hedef, mevcut seviyelerle uyumlu hale getirilecek. Diğer şartlar arasında, pil hücresi de dahil olmak üzere sınırlı sayıda pil bileşeninin Avrupa’da üretilmesini sağlamaya yönelik önlemler yer alıyor. Alüminyum ve çimento için de hedefler belirlendi.
Avrupa otomotiv sektörü, bu önlemleri yine de yetersiz bulabilir; zira sektör, birçok otomobilinde Asya’da üretilen bataryalara bağımlı kalmaya devam etmekte ve Avrupa pazarına yönelik bazı araçları da Kuzey Afrika gibi bölgelerde üretiyor.
Umay Uçaner Gözüsarı