Hollanda’nın yeni azınlık hükümeti Cuma günü ülkenin geleceğine dair bir yol haritası açıkladı ve siyasi çekişmelerin ötesine geçerek uzun süredir devam eden Hollanda’nın uzlaşmacı siyaset geleneğine geri dönme sözü verdi.
67 sayfalık koalisyon anlaşması, Rob Jetten ve liberal D66 partisinin, koalisyon ortakları olan merkez sağ Hristiyan Demokratik Çağrı (CDA) ve liberal Özgürlük ve Demokrasi Halk Partisi (VVD) ile birlikte öncülük edeceği bir dizi iddialı hedefi ortaya koydu.
Jetten, Cuma günü Lahey’de gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bugün yeni bir yola giriyoruz” diyerek “gerçek atılımlar” sözü verdi. 38 yaşındaki Jetten, Hollanda’nın en genç başbakanı olmaya hazırlanıyor.
Ancak, yıllarca süren sağcı politikalardan sonra dramatik bir değişim bekleyenler hayal kırıklığına uğrayabilir.
Jetten hükümetinin planları hakkında bilmeniz gereken bazı şeyler:
- İnsanların siyasete yeniden inanmasını istiyor.
- Savunma alanında, NATO’nun gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 5’i olan yeni harcama hedefine ulaşmak için ek 19 milyar avro tahsis edildi; bunun yüzde 3,5’i temel askeri harcamalara, yüzde 1,5’i ise savunmayla ilgili alanlara ayrılacak ve ülkenin “barış getirisi”nden “savaş gücüne” geçişini kolaylaştıracak. Hollanda’nın konut krizini çözmek ve satın almalar yoluyla azot emisyonlarını kademeli olarak azaltmak da büyük yatırımlar gerektirecek. Eğitim ve uluslararası yardımlarda planlanan kesintiler askıya alınacak; bu da D66 için bir kazanım olacak, çünkü bu konular seçmenleri için temel endişeler arasında yer alıyor. Sosyal harcamalar büyük bir darbe alacak ve Hollanda vatandaşlarının sağlık maliyetlerinin yükünün daha büyük bir kısmını üstlenmesi bekleniyor. Koalisyon belgesi ayrıca, savunmaya yönelik yaklaşık 3,4 milyar avro gelir elde etmeyi amaçlayan, vatandaş başına yılda yaklaşık 184 avro tutarında bir “özgürlük katkısı” vergisini de öngörüyor.
- Göç konusunda kararlı duruşunu sürdürecektir. Jetten, kendisini uzun zamandır bu konuyu sahiplenen aşırı sağcı Geert Wilders’ın Özgürlük Partisi’nin tam zıttı olarak konumlandırdı. Koalisyon metninde, yeni hükümet, katı bir göçmenlik politikası vaat ederken, Wilders’ın politikalarına çok fazla benzememeye ve daha ilerici seçmenleri uzaklaştırmamaya çalışarak ince bir denge kurmaya çalışıyor.
- Brüksel’in kucağına geri dönüyor. Önceki Hollanda hükümeti döneminde Avrupa şüpheciliğine yönelen Hollanda’yı Jetten, daha yakın işbirliğini savunarak Brüksel’in çizgisine geri döndürüyor.
Umay Uçaner Gözüsarı