Charleroi’deki modernist sergi salonunun dönüşümünden Slovenya Ulusal Tiyatrosu’nun geçici mekanlarına kadar, EUmies Ödülleri 2026’nın kazananları çağdaş mimarlık için net bir yön gösteriyor.
Avrupa’nın çağdaş mimariye yönelik en önemli ödüllerinden biri olan Avrupa Birliği Çağdaş Mimari Ödülü – Mies van der Rohe Ödülleri’nin kazananları, 2026 Avrupa Kültür Başkenti Oulu’da açıklandı.
Ana ödül, AgwA ve architecten jan de vylder inge vinck tarafından tasarlanan Belçika’daki Charleroi Palais des Expositions’a verilirken, Yeni Mimarlar Ödülü, Vidic Grohar Arhitekti tarafından tasarlanan Slovenya Ulusal Tiyatro Drama için Geçici Mekanlar projesine verildi.
410 aday eser ve yedi finalistin yer aldığı kısa listeden seçilen kazanan projeler, çağdaş mimari uygulamalarının temel yönünü açıkça ortaya koyuyor: mevcut olanla çalışmak, terk edilmiş veya yeterince kullanılmayan mekanların kısıtlamalarını ve kaynaklarını tasarım fırsatlarına dönüştürmek.
Charleroi projesi, 1950’lerden kalma büyük bir modernist kompleks üzerinde, yıkım yapmadan yeniden yapılandırma çalışmaları gerçekleştiriyor. Bina hacmi açığa çıkarılıp içi boşaltılarak, bina ile şehir arasındaki ilişkiyi yeniden tanımlayan bir dizi kapalı kamusal alan haline getiriliyor. Bu proje, yeni bir yapıdan öte, kentsel bir canlandırma eylemi niteliğinde: Hassas müdahaleler yoluyla proje, daha önce kapalı olan bir altyapıyı yeniden canlandırabilecek, kesintisiz, geçirgen ve erişilebilir bir peyzaj yaratıyor. Jüri, bu “akıllı ve hassas dönüşümü” överek, projenin mevcut olanla çalışırken, hiçbir şeyi değiştirmeden yeni mekansal ve sosyal olanaklar yaratma yeteneğini vurguladı.
Ljubljana’da, yeni kategorinin kazananı geçici bir durumu aktif bir kültürel araca dönüştürerek, bir sanayi kompleksini ulusal tiyatronun geçici evine çeviriyor. Performans alanları, fuayeler ve hizmetler, modüler elemanlara ve yeniden kullanılabilir malzemelere dayalı hafif, geri dönüşümlü çözümler aracılığıyla mevcut yapılara eklenerek, zamanla gelişecek şekilde tasarlanmış esnek bir sistem oluşturuyor. Jüri, projenin geçiciliği kalıcı bir mimari ifadeye dönüştürme yeteneğini vurguladı ve hassas, düşük maliyetli müdahalelerle kalıcılık ve yeniden kullanım arasındaki ilişkiyi yeniden tanımladı.
2026 EUmies Ödülleri, çağdaş Avrupa mimari pratiğinde net bir yönelim ortaya koyuyor: Tasarımı bir dönüşüm, onarım ve yeniden sahiplenme süreci olarak gören, gösteriş odaklı jestlerden ve yıldız mimarların mantığından uzaklaşan bir mimari.
Duyuru, 16 Nisan 2026 tarihinde, 1931 yılında Alvar Aalto tarafından tasarlanan ve günümüzde Oulu şehrinin simgesi haline gelen endüstriyel yapı Aalto Siilo’da yapıldı. Resmi ödül töreni, konferanslar, söyleşiler ve seçilen projelere adanmış bir sergiyi içeren EUmies Ödülleri Günleri kapsamında 11-12 Mayıs tarihlerinde Barselona’daki Mies van der Rohe’de düzenlenecek.
Umay Uçaner Gözüsarı