Matt Law, The Telegraph
Özel röportaj: Arsenal ve Chelsea’nin efsane oyuncusu, Premier Lig’e dönüş ihtimalleri, Wenger’den öğrendikleri ve neden asla uzun pas oyununa başvurmayacağı hakkında konuştu.
Cesc Fàbregas’ın elinde hâlâ eski teknik direktörlerinin adlarının yazılı olduğu küçük bir defter var; bu deftere, orta saha oyuncusu olarak geçirdiği 20 yıl boyunca onların başarılarının sırlarını kaydetmişti. Şimdi ise Como’nun teknik direktörü olarak Fàbregas, giderek artan sayıda tanınmış hayranın ilgisini çekiyor.
Daha geçen ay, Fàbregas, Como’yu Serie A’da Avrupa kupalarına katılma eşiğine taşıyan başarısıyla, İtalya’da yılın teknik direktörü ödülü olan Bearzot Ödülü’nü kazanan ilk İtalyan olmayan isim oldu.
İspanyol teknik adamın etkileyici performansı, Fabio Capello ve Juventus Teknik Direktörü Luciano Spalletti tarafından da takdir edildi; Spalletti, Fàbregas’ı “idolü” olarak nitelendirdi. Eski Arsenal teknik direktörü Arsène Wenger, bu sezonun başlarında Como’nun 1952’den bu yana ligde ilk kez Juventus’u mağlup etmesini izlemek için oraya gitti.
Bu durum, eski kulübü Chelsea’nin yeni kalıcı teknik direktörünü aradığı bir dönemde, Fàbregas’ın her üst düzey teknik direktörlük pozisyonuyla ilişkilendirilmesine yol açtı. Capello, 39 yaşındaki Fàbregas’ın AC Milan’da bir pozisyon açılırsa bu göreve “hazır” olacağını iddia etti.
Mozzate’deki Como antrenman sahasında Telegraph Sport ile geçirdiği bir saatin sonuna doğru Fàbregas, bir gün “elbette” teknik direktör olarak Premier League’e döneceğini söyledi. Ancak acele etmediğini vurgulayan Fàbregas, kendisi ve İtalyan kulübünün birlikte “güzel” bir şey yarattıklarına inandığını belirtti.
“Premier Lig dünyanın en iyi ligidir,” diyor Fàbregas. “Bu konuda her zaman çok, çok net oldum. Bunu bir oyuncu olarak hissettim, bir teknik direktör olarak hissediyorum, bir taraftar olarak da hissediyorum. Ama [José] Mourinho bir gün Chelsea’deyken bana ‘Hala 30 yıl daha çalışacak vaktim var’ demişti. Yani ben burada [Como’da] 10 yıl kalabilirim, ama 12, 15 yıl sonra yine Premier Lig’e gidebilirsin.
“Futbol çok öngörülemez, bir saniyede her şey değişebilir. Bir gün en iyisin, ertesi gün en kötüsün. O yüzden şu anın tadını çıkaralım. Ben şu anın tadını çıkarmayı seviyorum. Burada yaşadıklarımız çok güzel. Bakalım gelecek ne getirecek.”
‘Tüm futbol kararlarını ben veriyorum’
Fàbregas, baş antrenör olmasının yanı sıra Como’nun azınlık hissedarı ve 2022’de Como’ya Serie B’de oyuncu olarak katıldıktan sonra, milyarder sahipler Hartono Kardeşler tarafından kulübü kendi vizyonuna göre inşa etmekle görevlendirildi.
“Tüm futbol kararlarını ben alıyorum,” diyor Fàbregas. “Sportif direktör, benimle her gün birlikte çalışıyor ve futbola aynı şekilde bakıyoruz. Transferler konusunda verilerle çalışıyoruz, kendi scout ekibimiz ve kaynaklarımız var, ancak benim inandığım bir şey olması gerekiyor. Beni ikna eden bir oyuncu olması gerekiyor.
“Bana çok güvenen ve tüm futbol kararlarını almam için bana güven veren bir başkanımız olduğu için çok mutlu ve şanslıyım. Bu benim için gerçekten çok önemli.”
Fàbregas, kulübün pitoresk Giuseppe Sinigaglia Stadyumu’ndan 30 mil uzaklıkta bulunan Como’nun antrenman sahasına çoğu sabah saat 7’de varıyor ve bazen gece yarısından sonraya kadar oradan ayrılmıyor. İşine “takıntılı” olduğunu itiraf ediyor ve kulüpteki etkisi her yerde hissediliyor.
Fàbregas, “Antrenman sahasındaki spor salonunu ben tasarladım” diyor. “Mimar ile birlikte tasarladım. Ön tarafındaki camları ben tasarladım. Bunu Arsène [Wenger]’den öğrendim. Yaralı oyuncular için spor salonundan sahadaki maçı izleyebilmek gerektiğini hatırladım.”
Oyuncuların yemek yediği yeri göstererek ekliyor: “Tüm yemekler buraya geliyor, eski bir binaydı ve ben doğru olduğunu düşündüğüm şekilde yaptım. Ve tüm sahalar, her şey. Stadyumda, daha büyük bir sahaya ihtiyacımız olduğunu söyledim çünkü biz topu isteyen, top hakimiyetine sahip bir takımız. Bu yüzden sahayı büyüttüm.
“Bu biraz manşet oldu çünkü bazıları ‘bu aptal adam bir metre için ne yapıyor?’ dedi. Ama genişliği kullanmaya çalıştığınızda o bir metre fark yaratabilir. İtalya’da insanlar ‘hayır, hayır, neden 65 [metre]? 63 yap çünkü bu daha iyi savunma yapabileceğin anlamına gelir’ diyordu. Yani bu, futbola şu ya da bu şekilde bakma konseptiyle biraz ilgili.”
“Arsène maçlardan sonra bana mesaj atıyor – bana büyük cesaret veriyor”
Fàbregas, futbol hakkındaki görüşünü daha net ifade edemezdi; bu görüş, şüphesiz Arsenal’de Wenger, Barcelona’da Pep Guardiola, Chelsea’de Mourinho ve Antonio Conte ile İspanya milli takımında Vicente del Bosque gibi birlikte çalıştığı parlak teknik direktörler listesinden etkilendiği anlamına geliyor.
Eğlenceli bir takım oluşturma sorumluluğu hissedip hissetmediği sorulduğunda, Fàbregas bir saniye bile tereddüt etmeden şöyle yanıtlıyor: “Evet. Ben içimden geldiği gibi antrenörlük yapıyorum. Bu oyunu seviyorum. Eğer sadece sonuç almak için antrenörlük yapacaksam, bunu yapmam. Buna ihtiyacım yok.
“20 yıl boyunca futbol oynadım; çocuklarım ve eşim harika bir hayat sürüyorlar. Tanrıya şükür harika kulüplerde oynadım ve nasıl söyleyeceğimi bilmiyorum ama bunu yapmam gerekmiyor. Bunu tutkumdan ve kendi tarzımda yapmak istediğim için yapıyorum. Elbette, elinizdeki oyuncu grubuna göre uyum sağlamanız gerekir. Ama sonuçta bazı inançlarınız vardır. Uzun pas, ikinci top taktiği uygulayamazdım. Neden mi? Çünkü yaptığınız şeye inanmanız gerekir.
“Oyuncuları ve herkesi bunun doğru yol olduğuna ikna ettiğiniz sürece, her şekilde kazanabilirsiniz. Ama benim inançlarım var. Uzun pas, ikinci top taktiği oynamak istiyorsanız, üzgünüm ama ben aradığınız kişi değilim, çünkü buna inanmıyorum. Dolayısıyla o ateşi aktaramayacağım.”
Premier League ve La Liga şampiyonlukları, Dünya Kupası ve Avrupa Şampiyonası’nı kazandığı futbol kariyeri boyunca sürekli güncellediği küçük kara defteri sayesinde, Fàbregas hâlâ kendisine büyük başarılar kazandıran teknik direktörlerin kullandığı bazı taktikleri hatırlayabiliyor.
Ancak, Como’nun teknik direktörü olarak geçirdiği üçüncü sezonun sonuna yaklaşan Fàbregas – bu sezon Serie A’ya yükselme, birinci ligde 10. sırada bitirme ve şimdi de Avrupa kupalarına katılma mücadelesi gibi başarıları içeren bir dönem – kitabını bir kenara bırakmaya başladı.
Fàbregas, “Kitabı Arsenal’deyken yazmaya başladım” diyor. “16 yaşındayken değil, belki 22 ya da 23 yaşındayken, Barcelona’ya gitmeden önce. Sonra kariyerim boyunca kitaba eklemeler yapmaya devam ettim. Koçluğa başladığımda her şey yeni olduğu için kitaba sık sık başvuruyordum. Ama şimdi, edindiğim deneyim sayesinde yaptığım işlere her geçen gün daha fazla güveniyorum. Artık, kendimi daha rahat hissettiğim birçok durumla başa çıktım. Bir şeyden emin olamadığımda, kitaba bir göz atıp biraz bilgi alabiliyorum, ama artık çok sık değil. En büyük bölümler muhtemelen Arsène ile ilgili, çünkü her şey yeniydi ve Conte ile ilgili, çünkü o benim için büyük bir şoktu. Her şey farklıydı.”
Wenger, Thierry Henry ve Arsenal’in eski ortak sahibi ve başkan yardımcısı David Dein ile birlikte, geçen Ekim ayında Como’nun Juventus’a karşı kazandığı tarihi zaferi tribünden izlemişti. “Bu harika bir şeydi çünkü Arsène ile konuşuyorum,” diyor Fàbregas. “Maçlardan sonra bana mesajlar gönderiyor; kaybettiğimizde bile ya da iyi bir performans sergileyip kazandığımızda bile. Bana büyük cesaret veriyor.”
Fàbregas’ın röportajımızın ertesi günü Napoli takımıyla karşılaşmaya hazırlandığı Conte hakkında ise şunları ekliyor: “İlk kez biri bana topu nereye atmam gerektiğini söylüyordu. İşleri ele alış şekli, bazı konularda çok, çok sertti. Böylece bana birçok yeni şey göstermiş oldu ve aynı zamanda bana güvenmeyi de öğrendi. Bu yüzden bu konuda çok dikkatliydim.”
Üç ‘berbat’ performans ve Covid’in hızlandırdığı teknik direktörlük kariyeri
Fàbregas, Serie A’daki “yeni nesil” teknik direktörlerin bir parçası olduğunu söylese de mümkün olduğunca fazla bilgi edinme arzusuyla eski okulun izlerini taşıyor.
“Oyuncu olarak duş alıp eve giderdik,” diyor. “Ve Steve Bruce’u Arsène Wenger’le, ya da Mourinho’yu kiminle olursa olsun birlikte görürdüm; buna bayılırdım. Her zaman mümkün olmadığını biliyorum, ama maçlardan sonra her teknik direktörle en az 20 dakika oturup sohbet etmeyi çok isterdim. Herkese bir sürü soru soran benim. Bu konuda biraz can sıkıcı biriyim.”
“Farklı teknik direktörlerin maçlara nasıl hazırlandığını, rakip takımları nasıl analiz ettiklerini ve bunun gibi şeyleri görmekten hoşlanıyorum. Benim için sürekli gelişmek çok önemli.”
Fàbregas, 40. yaş gününü kutlamasına henüz bir yıl kalmış olmasına rağmen teknik direktörlük kariyerinde bu kadar ilerlemiş olmasının nedeni, Monaco’da oyuncu olduğu dönemde yaşanan Covid kısıtlamaları.
“Fransa’da lig tamamen durdu, bu yüzden dört ay evde kaldık,” diyor Fàbregas. “Çok net hatırlıyorum, ‘evde ne yapacağım?’ demiştim. Karım, çocuklarım var, harika. Ama çok fazla insanla konuştuğumu hatırlıyorum; kondisyon antrenörleri, yardımcı antrenörler. Como’daki yardımcı antrenörlerimden biri olan Diego Pérez, dört yıl boyunca oyunun taktiksel kısmı konusunda bana baskı yapan kişiydi.
“Covid olmasaydı, [UEFA] B lisansımı ve ardından A lisansımı almaya karar vermezdim. O zaman olmasaydı, bu kadar erken hazır olabileceğimi sanmıyorum.”
“Como’ya gelmeye karar verdiğimde, futbolcu kariyerimin son aşamalarında olduğumu biliyordum. Kariyerimi nerede bitireceğim pek umurumda değildi. Tek istediğim futbolu bırakmaktı. Yedek kulübesinde değil, sakatlık masasında değil, ne olursa olsun. Ama tutkum, perşembe günleri Primavera [Como’nun gençlik takımı] ile çalışmak ve Diego ile sabaha karşı 3’e kadar ya da ne kadar sürerse sürsün tüm fikirlerimizi konuşmak haline geldi.”
“Bir gün, bir maçtan sonra eşime, berbat olduğumu söyledim. Sezonun son üç maçında çok kötüydüm. ‘Berbat oynuyorum, antrenmanlardan zevk almıyorum, ne yapıyorum ben?’ dedim. İşte o zaman buna son verdim. Sonra, evet, üç dört ay boyunca U19 takımını çalıştırdım ve ardından birinci takıma geçme kararını verdim.”
Como, Fàbregas yönetiminde planların çok ötesinde ilerliyor ve kulüp, bu sezonun son üç maçı kala Avrupa kupalarına katılma hakkı kazanarak Fàbregas’ın hedeflerinden birini daha gerçekleştirebilir.
“Bu yolculuğa sıfırdan değil, eksi 10’dan başladık,” diyor. “Yani planın önündeyiz ve daha yolun başındayız. Bu kulübün çok büyük bir potansiyeli olduğunu hissediyorum, ama bana verilen bu. Biliyorsunuz, bu projenin güzelliği de bu, sıfırdan başlayıp bir gün Avrupa kulübü haline gelmek.”
Ancak Como’yu nereye götürmek istediği konusunda net olsa da – ve milli takım teknik direktörlüğü gündeminde olmasa da – Fàbregas kendi kariyer planını hazırlayacak zaman bulamadı.
“Belki bazı insanlar antrenörlük kariyerlerini planlamak için zaman bulmuşlardır,” diyor. “Ben bulamadım. Emekli oldum. Birdenbire antrenör oldum. Birdenbire ligden yükseldik. Ve böyle devam etti. Bu yüzden net bir plan düşünmek için hiç zamanım olmadı.
“Yaptığım işi seviyorum. Çalışmama izin veren ve bana güvenen harika insanlarla birlikte güzel bir yerdeyim. Her gün kendimi üniversitedeymiş gibi hissediyorum çünkü her gün kulüp genelinde çılgınca çok sayıda karar vermem gerekiyor. Ve benim için bu iyi bir şey çünkü başka bir yolla yapmaktan daha hızlı öğreniyorum.”
“Açıkça bildiğim bir şey vardı, o da asistan olmak istemediğimdi. Bu, yapmak istemediğimi bildiğim bir şeydi. İlk günden itibaren kendi sorumluluğumu üstlenmek istedim. Ve şimdi bana ‘milli takımı çalıştırmak ister misin?’ diye sorarsanız, size ‘hayır’ derim. Çünkü koçluğu seviyorum. Her gün sahada olmayı seviyorum. Genç oyuncularla birlikte olmayı seviyorum. Bireysel antrenmanları seviyorum. Hepsini seviyorum.”
Umay Uçaner Gözüsarı