İran’da tutuklu bulunan Nobel Barış Ödülü sahibi insan hakları savunucusu Narges Mohammadi için endişeler büyüyor. Ailesi ve Nobel Komitesi, sağlık durumunun ciddi şekilde kötüleştiğini belirterek acil ve uygun tıbbi müdahale çağrısı yaptı.
Mohammadi’nin ailesi, 54 yaşındaki aktivistin cuma günü İran’ın kuzeybatısındaki Zencan’daki cezaevinden hastaneye kaldırıldığını duyurdu. Ancak bu adımın “son anda atılmış” bir müdahale olduğu ve geç kalınmış olabileceği ifade edildi. Norveç’te yaşayan kardeşi, tansiyonunun ciddi şekilde düştüğünü ve doktorların henüz durumu stabilize edemediğini söyledi.
2023 yılında Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen Mohammadi, özellikle İran’da kadın hakları ve insan hakları ihlallerine karşı yürüttüğü mücadeleyle tanınıyor. Ailesine göre geçtiğimiz ay cezaevinde baygın halde bulunan aktivistin kalp krizi geçirdiğinden şüpheleniliyor. Buna rağmen cezaevi yetkililerinin, kalp, akciğer ve tansiyon geçmişi bulunan Mohammadi’yi uzun süre hastaneye sevk etmediği öne sürülüyor.
Ailesi tarafından yapılan açıklamada, hastaneye sevkin “140 gündür süren keyfi tutukluluk ve sistematik şekilde sağlık hizmetine erişimin engellenmesinin ardından, sağlık durumunun felaket düzeyinde kötüleşmesi üzerine” gerçekleştiği vurgulandı.
Mohammadi’nin daha önce geçirdiği rahatsızlıklar arasında pulmoner emboli, anjiyo ve stent operasyonları bulunuyor. Kardeşi, mevcut sağlık koşullarının Zencan’daki imkanlarla tedavi edilemeyeceğini belirterek, Tahran’daki uzman doktorlarının devreye girmesi için derhal sevk edilmesi gerektiğini söyledi.
Bu çağrıya, Nobel Barış Ödülü Komitesi Başkanı Jorgen Watne Frydnes de destek verdi. Frydnes, Mohammadi’nin hayatının halen risk altında olduğunu açıkladı.
Mohammadi, yaşamı boyunca 13 kez tutuklandı; toplamda 31 yıl hapis ve 154 kırbaç cezasına çarptırıldı. 2021 yılında “devlet aleyhine propaganda” ve “ulusal güvenliğe karşı iş birliği” suçlamalarıyla 13 yıl hapis cezası almaya başlamıştı.
2024 Aralık ayında sağlık gerekçesiyle geçici olarak serbest bırakılan Mohammadi, tedavi sürecinde dahi aktivizmini sürdürdü. Ancak geçen aralık ayında Meşhed’de bir anma töreninde konuşma yaptıktan sonra yeniden gözaltına alındı. Ailesi, bu sırada darp edildiğini ve ardından hastaneye kaldırıldığını açıkladı.
Şubat ayı başında ise Devrim Mahkemesi tarafından “örgütlenme” ve “propaganda” suçlamalarıyla 7,5 yıl ek hapis cezasına çarptırıldı. Kısa süre sonra habersiz şekilde Zencan Cezaevi’ne sevk edilen Mohammadi’nin ailesiyle iletişimi de büyük ölçüde kısıtlandı.
Yaşananlar, İran’daki tutuklu aktivistlerin sağlık koşulları ve cezaevi uygulamalarına dair uluslararası endişeleri yeniden gündeme taşıdı.
Editör