Bir dönem vardı; internet sadece içerik üretim alanı değil, aynı zamanda bir ideoloji fabrikasıydı.
Bloglar, Twitter tartışmaları, viral yazılar… Hepsi bir araya gelerek yeni bir dil yarattı. Bu dilin merkezinde ise güçlü, öfkeli, kendinden emin bir feminist ton vardı. 2010’ların başında bu ton, sadece bir ifade biçimi değil; bir duruştu.
Lindy West, bu dönemin en belirleyici figürlerinden biriydi.
Yazdıklarıyla hem güldüren hem rahatsız eden, kişisel olanı politikleştiren bir yazardı. Kendi bedeniyle, sesiyle ve kimliğiyle kurduğu ilişkiyi açıkça yazıyor, bunu da bir tür güç alanına çeviriyordu. O konuştuğunda insanlar sadece dinlemiyor, aynı zamanda pozisyon alıyordu.
Şimdi, aynı isim üzerinden başka bir şey konuşuluyor.
Bir çözülme.
Yeni kitabı Adult Braces, ilk bakışta bir yüzleşme metni gibi ama aslında daha fazlası. Bu kitap, Millennial feminizmin kendi içinde kurduğu anlatının nasıl çatladığını gösteriyor çünkü o anlatı, sandığımız kadar sağlam değildi.
Uzun süre, bu hareketin merkezinde şu fikir vardı: İnsanlar kendi hikâyelerinin mutlak otoritesidir. Bir kadın kendi deneyimini anlatıyorsa, bu sorgulanmaz. Bu yaklaşım, özellikle #MeToo sonrası dönemde daha da güçlendi.
Ancak zamanla bu fikir, başka bir şeye dönüştü.
Sorgulanamazlık ve sorgulanamaz olan her şey gibi, bu da kendi içinde bir baskı üretmeye başladı.
West’in kitabı bu noktada kritik çünkü ilk kez o “kusursuz hikâye”nin arkasındaki gerilimler bu kadar açık bir şekilde ortaya konuyor. Online tacizin romantize edilemeyecek kadar yıkıcı olduğu, ilişkilerin anlatıldığı kadar ideal olmadığı, beden olumlama söyleminin her zaman özgürleştirici hissettirmediği…
Bunlar küçük itiraflar değil.
Bunlar, bir dönemin temel varsayımlarına çarpan gerçeklikler.
Kitabın en tartışmalı kısmı ise West’in çok eşli ilişkisi ancak burada mesele ilişkinin kendisinden çok, bu ilişkinin nasıl anlatıldığı çünkü anlatı ile hissedilen arasındaki boşluk, okurun güvenini sarsıyor ve bu sadece West’e özgü bir durum değil.
Son yıllarda, insanların kendi kimlikleri ve deneyimleri hakkında söylediklerinin artık otomatik olarak kabul edilmediği bir döneme girildi. Sosyal medyada yükselen kimlik anlatıları, zamanla kendi içinde çelişkiler üretmeye başladı.
Bir noktadan sonra şu soru kaçınılmaz hale geldi:
Bir şeyi tanımlamak, onu gerçek kılmaya yeter mi?
West’in ADHD teşhisiyle ilgili bölümü bu sorunun en net örneklerinden biri. “Kendi hayatım hakkında söylediğim şey yeterli olmalı” düşüncesi, Millennial feminizmin temel reflekslerinden biriydi ama gerçek dünya bu kadar esnek değil.
Bilim, tıp, hatta gündelik hayat bile belirli sınırlar içinde işliyor. Bu sınırlarla çatışan her ideoloji, eninde sonunda kendi iç gerilimiyle yüzleşmek zorunda kalıyor.
Millennial feminizm de tam burada kırıldı çünkü bir yandan özgürlük vaadi sunarken, diğer yandan görünmez kurallar dayatıyordu. Kadınlardan hem sınırlarını korumalarını hem de sürekli olarak o sınırları esnetmelerini bekliyordu. Hem güçlü hem kırılgan, hem özgür hem uyumlu olmalarını istiyordu.
Bu denge sürdürülebilir değildi.
Bugün geriye dönüp baktığımızda, o dönemin dijital altyapısının da çözüldüğünü görüyoruz. Jezebel kapandı. Tumblr etkisini kaybetti. Viral “call-out” yazıları eski gücünü yitirdi. “Girlboss” artık bir ideal değil, bir ironi.
Bu sadece platformların değişimi değil.
Bir zihniyetin dağılması.
Millennial feminizm bir anda bitmedi ama kendi içinde yarattığı baskıyı taşıyamadığı noktada çözülmeye başladı. İddiaları ile gerçeklik arasındaki mesafe açıldıkça, inandırıcılığını kaybetti ve belki de en önemlisi şu oldu:
Kadınlara sunduğu özgürlük anlatısı, zamanla yeni bir norm haline geldi.
Bugün artık o norm da sorgulanıyor ve bu, belki de daha gerçek bir başlangıç.
Editör