Avrupa Birliği, Rusya’ya yönelik 20’nci yaptırım paketini 24 Şubat’a kadar onaylamayı hedeflerken, G7 ülkeleriyle tam bir uzlaşı sağlanamasa bile yeni adımlar atmaktan kaçınmayacağı mesajını verdi.
AB Ekonomiden Sorumlu Komiseri Valdis Dombrovskis, Brüksel’de maliye bakanları toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, Rus petrol tankerlerine yönelik denizcilik hizmetlerinin tamamen yasaklanmasının G7 kararı için “mutlak bir ön koşul” olmadığını söyledi.
Petrol tavan fiyat uygulaması sona erebilir
AB’nin gündemindeki en dikkat çekici adım, Rus petrolünü taşıyan tankerlere AB şirketlerinin sunduğu tüm denizcilik hizmetlerinin yasaklanması. Bu adımın hayata geçmesi halinde, Aralık 2022’den bu yana uygulanan G7 menşeli tavan fiyat mekanizması AB sınırları içinde fiilen sona erecek.
Tavan fiyat en son varil başına 44,10 dolara çekilmişti. Ancak tam yasak devreye girerse, petrolün hangi fiyattan satıldığına bakılmaksızın AB şirketleri Rus tankerlerine hizmet veremeyecek.
Dombrovskis, “G7 düzeyinde mümkün olan en yüksek uyumu sağlamak elbette daha iyi olur. Ancak daha geniş bir anlaşma sağlanamazsa AB düzeyinde adım atmaktan çekinmeyiz” diyerek Komisyon’un ton değişikliğine işaret etti. Daha önce Brüksel, tam yasak için G7 kararını bekleyeceğini belirtmişti.
Yunanistan temkinli
Diplomatik kaynaklara göre, güçlü bir denizcilik sektörüne sahip olan Yunanistan yasak konusunda çekinceler dile getiriyor. Atina yönetimi, bu adımın Hindistan ve Çin’e rekabet avantajı sağlayabileceği, Rusya’nın “gölge filo”sunu güçlendirebileceği ve gemilerin ulusal kayıtlardan çıkarılması anlamına gelen “deflagging” uygulamasını artırabileceği görüşünde.
İsveç Maliye Bakanı Elisabeth Svantesson ise “Yapmamız gerekeni yapmalıyız. Elbette ne kadar çok ülke katılırsa o kadar iyi” diyerek daha sert bir çizgi benimsedi.
Kırgızistan mercek altında
20’nci paketin bir diğer önemli unsuru ise AB’nin “Yaptırımları Delmeyi Önleme Aracı”nı ilk kez devreye sokma ihtimali. Komisyon, AB üretimi bilgisayar kontrollü makineler ve telsizlerin Rusya’ya yeniden ihraç edilme riski yüksek ülkelere satışını kısıtlamayı öneriyor.
Bu kapsamda dikkatler Kırgızistan üzerine çevrilmiş durumda. Yaklaşık 7 milyon nüfuslu ülkenin, Rusya ile gümrük birliği içinde olması nedeniyle Moskova’ya dolaylı tedarik kanalı işlevi gördüğünden şüpheleniliyor.
2021’de AB’nin Kırgızistan’a ihracatı 263 milyon avroydu. 2024’te bu rakam 2,5 milyar avroya yükseldi. İhracatın yarısından fazlasını ise makine ve ulaştırma ekipmanları oluşturuyor. Brüksel, bu ürünlerin Rusya’ya aktarılıp sökülerek Ukrayna’daki savaşta kullanılabileceğinden endişe ediyor.
Bu aracın devreye alınması için 27 üye ülkenin oybirliği gerekiyor.
Yeni yaptırım paketinin, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı geniş çaplı işgalin dördüncü yıldönümü olan 24 Şubat’a kadar kabul edilmesi planlanıyor.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’nın da aynı gün Ukrayna’ya gitmesi bekleniyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy ise Avrupa ülkelerine, Rusya’nın nükleer enerji sektörünün de yaptırım kapsamına alınması çağrısını yineledi. Nükleer yakıt tedarikinde Rusya’ya bağımlı bazı Doğu Avrupa ülkeleri bu alandaki yaptırımlara şimdiye kadar karşı çıkmıştı.
Brüksel’deki genel hava net: Avrupa, Kremlin’in ciddi taviz vermeye yanaşmadığı görüşünde ve ekonomik baskının artırılması gerektiğini düşünüyor. 24 Şubat’a kadar sürecek müzakereler, AB’nin Rusya’ya karşı yeni bir eşik atlayıp atlamayacağını belirleyecek.
Editör