Cathy Hawker, The Sunday Times
2003 yılında Berlin’in o zamanki belediye başkanı Klaus Wowereit, şehrini “fakir ama seksi” olarak tanımladığında, Alman başkentine taşınan binlerce gencin düşüncelerini yansıtıyordu. Berlin’in çekiciliği manyetikti: hareketli, canlı ve yaratıcı bir şehir, güçlü bir tekno müzik sahnesi, iyi eğitimli bir işgücüyle desteklenen canlı bir iş piyasası ve o zamanlar Batı Avrupa’nın en düşük yaşam maliyetlerinden birine sahipti.
Londra doğumlu 34 yaşındaki Kyomi Wade, serbest çalışan bir pazarlama danışmanı olarak işi için ideal olan “yaratıcı ruhu ve büyük girişimcilik ortamı” nedeniyle 2019’da Berlin’e taşındığını söylüyor. Başlangıçta merkezin güneydoğusundaki Neukölln semtinde kiralık bir evde yaşadıktan sonra, şu anki gözde semti Prenzlauer Berg’deki evine taşındı.
“Berlin’e geldiğimden yedi yıl sonra bile, Londra’ya kıyasla daha az baskıyla aynı deneysel ve yaratıcı yönünü koruyor,” diyor. “Fiyatlar artıyor ama yaşam maliyeti nispeten daha ucuz. Berlin’e taşınan insanlar bağlantılara çok açık. Birçok sektörde ilginç ve başarılı hayatlar yaşayan harika arkadaşlarım var ama herkes aynı gençlik ruhuyla, ayakları yere basan insanlar. Burada hayatın sadeliği çok çekici.”
Ancak Almanya’ya taşınmak istiyorsanız Berlin tek seçenek değil. İşte bilmeniz gerekenler.
Nereye taşınmalı?
Berlin’in cazip yönleri arasında teknoloji ve bilim alanlarındaki mükemmel fırsatlar ve şehrin bir girişimcilik merkezi olarak sahip olduğu ün yer alıyor. Berlin her yıl yaklaşık 500 yeni girişim kaydediyor ve 21 adet unicorn’a (1 milyar doların üzerinde değere sahip girişim) ev sahipliği yapıyor. Berlin nüfusunun yarısından fazlası 45 yaşın altında ve yüzde 23’ü Almanya dışından geliyor.
Frankfurt ve Münih’te de büyük uluslararası topluluklar bulunmakta ve İngilizce yaygın olarak konuşulmaktadır. Münih’in yaşam tarzı açık hava yaşamına odaklanmıştır. Merkezi Englischer Garten, Avrupa’nın en büyük şehir parklarından biridir; Alpler’e yakınlığı ise düzenli kış kayakı ve hafta sonları yaz yürüyüşü yapmayı mümkün kılmaktadır. Almanya’nın ikinci büyük şehri Hamburg, güzel, varlıklı ve kültürel bir şehirdir; eleştirmenleri tarafından ağırbaşlılığı ve finansal hizmetlere odaklı ekonomisi nedeniyle Bankfurt olarak adlandırılan Frankfurt ise iyi ücretli işler ve güvenli bir şehir olarak bilinmektedir.
Leipzig’in takma adları daha övgü dolu. Berlin’in 118 mil güneybatısında yer alan şehir, “yeni Berlin” olarak ün kazanıyor; çeşitli şekillerde HypeZig ve Doğu Almanya’nın Boomtown’u olarak adlandırılıyor. Uygun fiyatlı yaşam tarzı ve sakin yaşam biçiminin olumlu karışımı, onu Almanya’daki herhangi bir şehrin en hızlı büyüyen nüfusuna sahip şehir haline getirdi. Parkları, kanalları, gölleri ve Berlin Duvarı öncesi dönemden kalma klasik mimarisiyle kesinlikle güzel bir şehir ve yaratıcılık ve kültür konusundaki ünü (Bach, Mahler, Wagner, Schumann ve Mendelssohn’un hepsi bir dönem burada yaşamıştır) gelişen bir girişimcilik kültürüyle de eşleşiyor.
Kiralama fiyatları
Leipzig’de tek odalı dairelerin kira fiyatları şehir merkezinde genellikle aylık 500-700 € (yaklaşık 430-610 £) civarındayken, Almanya’nın konut açısından en pahalı şehri olan Münih’te bu fiyatlar aylık 1.500 ila 2.000 € (1.300-1.740 £) arasında değişiyor.
Berlin’deki kiralık evler semtler arasında önemli farklılıklar gösteriyor; Mitte, Kreuzberg ve Charlottenburg en pahalı, popüler Neukölln, Pankow ve Spandau ise daha uygun fiyatlı. Evler, faturalar hariç (kaltmiete) veya faturalar dahil (warmmiete) olarak kiralanabiliyor. Geçici mobilyalı konutlar sağlayan ve müşterileri arasında birçok uluslararası öğrenci ve profesyonel bulunan Wunderflats, tüm faturalar, internet ve devam eden masraflar dahil ortalama aylık kiraları Berlin’de 1.647 €, Hamburg’da 1.655 € ve Leipzig’de 1.194 € olarak belirtiyor. Ortalama kalış süresinin ise altı ay olduğunu söylüyorlar.
Taşınma işlemi nasıl yapılır?
İngiliz pasaportu sahipleri, 180 günlük bir dönemde 90 günden uzun süreli kalışlar için vizeye ihtiyaç duyarlar. Bu vizeler, İngiltere’deki Alman büyükelçiliğinden veya bazı durumlarda Almanya’daki yerel göçmenlik bürosundan alınabilir. Almanya’da başvuru yapıyorsanız, varışınızdan sonraki iki hafta içinde yeni adresinizi kaydettirmeniz ve 90 gün içinde ikamet vizesi için başvurmanız çok önemlidir. Uygun vize ile izin alana kadar Almanya’da işe başlayamazsınız.
Uzun süreli ulusal vizeler, diğer adıyla D Vizeleri, iş, öğrenim ve aile birleşimi için mevcuttur ve bazıları Almanca dil yeterliliği gerektirir. Çalışma vizesi, Alman bir işverenden onaylanmış bir iş teklifi gerektirir, 75 € tutarındadır ve genellikle yıllık 50.700 € kazanan, üniversite diploması veya belirli niteliklere sahip vasıflı işçiler içindir. Serbest meslek vizesi de 75 € tutarındadır ve üç yıl süreyle geçerlidir; ürün veya hizmetlerine talep veya ekonomik ilgi olduğunu gösterebilen ve kendilerini finansal olarak geçindirebilen serbest çalışanlar içindir.
Fırsat Kartı, sahiplerine iş ararken bir yıl kalma izni veren puan tabanlı bir vizedir. İşverenlerin iş deneyimi veya iki yıllık mesleki eğitim göstermeleri, İngilizce veya Almanca yeterliliğine sahip olmaları ve aylık gelirlerinin en az 1.027 € olması gerekmektedir. Bu vizeye ilk başvuru, Londra veya Edinburgh’daki Başkonsolosluk aracılığıyla çevrimiçi olarak yapılabilir ve ücreti 75 €’dur. İş Arayan Vizesi benzerdir ancak bir diploma veya tanınmış mesleki eğitim gerektirir, aylık gelir şartı 947 €’dur ve yalnızca altı aylık bir kalmaya izin verir.
Daha fazla bilgi, tavsiye ve ilk başvuru formlarına Alman Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Hizmetleri Portalı’ndan (digital.diplo.de/visa) ulaşabilirsiniz.
Ekonomi, vergiler ve sağlık hizmetleri
Uzun yıllar Avrupa’nın güçlü ekonomisi olan Alman ekonomisi dört yıldır durgunluk yaşıyor. Sanayi üretimi geriledi, ihracata bağımlı pazar giderek daha kırılgan hale geliyor ve işsizlik %6,6 ile son 12 yılın en yüksek seviyesinde. Gelir vergisi, 12.096 € üzerindeki gelirler için %14’ten, 277.826 € üzerindeki gelirler için yüzde 45’e kadar değişiyor.
Almanya, Avrupa’da dördüncü en yüksek asgari ücrete sahip (şu anda saatte 13,90 €) ve sağlık sistemi geçen yıl CEOWorld Sağlık Endeksi’ne göre Avrupa’da dördüncü sırada yer aldı. Devlet veya özel sigorta şirketleri aracılığıyla herkes için zorunlu olan sağlık sigortası, genellikle ayda 150 €’dan başlıyor. Oturma izni veya çalışma izni almak için sigorta belgesi gereklidir.
Vaka incelemesi
Londralı 30 yaşındaki Georgie Parkinson, Haziran 2022’de Berlin’e taşındı. Şehri, Erasmus programıyla İtalya’da eğitim görürken tanıştığı bir arkadaşını düzenli olarak ziyaret etmesi nedeniyle biliyordu. Kreuzberg’de üç başka profesyonelle birlikte kiralık bir dairede yaşıyor ve serbest çalışan bir İngilizce dil eğitmeni olarak çalışıyor.
“Annem İrlandalı olduğu için vizeye ihtiyacım olmadı, bu yüzden AB pasaportu alabildim ama Almanya’da yaşamak ve çalışmak için bir sürü başka evrak gerekiyor,” diyor. “En önemlisi, herhangi bir şey yapmak için ikametgahınızda resmi bir kayıt olan Anmeldung’a ihtiyacınız var. Berlin konut piyasası biraz kâbus gibi, bu yüzden birini tanımadığınız veya piyasa fiyatının üzerinde ödeme yapmaya razı olmadığınız sürece oda veya daire bulmak zor olabilir. Birkaç arkadaşım İngiltere’den buraya taşındı ve çalışma vizesi olmadan en iyi stratejinin serbest meslek vizesi almak ve bu randevuyu mümkün olan en kısa sürede ayarlamak olduğu anlaşılıyor. Vize onayı almak için Anmeldung’a ihtiyacınız var, bu yüzden yapılması gereken yer buraya taşınmak, kaydolmak ve ardından vize almak.”
“Berlin’de yaşamanın en iyi yanı muhtemelen yaşam maliyetinin düşük olması. İnsanlar hala kariyer odaklı ama bu durum finansal baskıyı azaltıyor. Şehirde dolaşmak kolay, bisiklet ağı iyi ve toplu taşıma makul fiyatlı. Hükümet, Berlin şehir sınırları içinde yaşayan herkese sınırsız seyahat imkânı sağlayan Deutschland biletini [ayda 63 €] korudu. Büyük Londra ile karşılaştırıldığında bu inanılmaz görünüyor.”
“Berlin’in harika parkları ve meydanları var, Brandenburg’un ormanları ve gölleri de özellikle dikkat çekiyor, bu yüzden doğaya erişim çok iyi ve kültürel çeşitliliği de belirtmeden geçmek olmaz: kulüpler, opera, sanat, galeriler, konserler, müzeler, tiyatrolar ve çok çeşitli yerel sanat etkinlikleri.”
Umay Uçaner Gözüsarı