Dünyanın en büyük iklim bilimi kuruluşunun başkanı, net sıfır emisyon hedefine ulaşmanın “siyasi bir tercih” olmadığını, küresel ısınmayı durdurmak için mevcut tek seçenek olduğunu söyledi.
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli Başkanı Jim Skea, iklim eylemini net sıfır hedeflerinden ayırma çabalarının yanlış yönlendirilmiş olduğunu, çünkü sonucun ideolojiden ziyade temel fizik kuralları tarafından belirlendiğini söyledi. Atmosferden uzaklaştırılan sera gazı miktarı, atmosfere salınan sera gazı miktarına eşit olursa net sıfır emisyon hedefine ulaşılır. Emisyonların çoğu fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanmaktadır.
Skea, Financial Times’a verdiği demeçte, “Küresel ısınmayı durdurmak istiyorsanız, net sıfır emisyona ulaşmanız gerekir ve bu siyasi bir tercih değil, kimya ve fizik gerçeğidir” dedi. Onun müdahalesi, Trump yönetiminin öncülüğünde ve popülist hareketlerin kullandığı ekonomik baskılarla daha da kötüleşen, iklim eylemine yönelik siyasi ve iş dünyası desteğinin zayıfladığı bir dönemde gerçekleşiyor.
2023’te IPCC’ye başkanlık etmek üzere seçilen İngiliz fizikçi Skea, “Net sıfır hedefine ulaşılabilmesi için uygulanması gereken çok zorlu politikalar olduğunu” belirterek, “bu konuda bir tartışmanın olması belki de şaşırtıcı değil” diye ekledi. İklim bilimi alanındaki en yetkili değerlendirmeler olarak kabul edilen IPCC’nin değerlendirmeleri, uluslararası politikaların şekillenmesinde merkezi bir rol oynadı.
İklim Eylem Takipçisi’ne göre, küresel emisyonların yaklaşık dörtte üçünden sorumlu olan yaklaşık 145 ülke, net sıfır hedeflerini açıkladı veya değerlendiriyor. Son üç yıl, kayıtlara geçen en sıcak yıllar oldu.
Geçtiğimiz ay, daha önce iklim değişikliğini “bir aldatmaca” olarak nitelendiren Başkan Donald Trump, ABD’nin iklim, kalkınma ve insan haklarına odaklanan diğer birçok uluslararası kuruluşla birlikte IPCC’den de çekileceğini söyledi.
Skea, ABD’nin 2025 yılında IPCC toplantılarına katılmadığını ve son açıklamanın “pek bir fark yaratmadığını” söyledi. Bununla birlikte, Washington’ın tarihsel olarak panelin bütçesine “önemli bir katkıda bulunan” ülke olduğunu kabul etti. ABD merkezli 50’den fazla bilim insanı, önümüzdeki baharda yayınlanmaya başlayacak olan IPCC raporlarının bir sonraki turu üzerinde çalışıyordu. Ancak Skea’nın belirttiğine göre, bunların hiçbiri ABD hükümeti tarafından aday gösterilmemişti ve NASA gibi federal kurumlardan hiçbir bilim insanı da katılmayacaktı.
Suudi Arabistan ve Çin, bulguların daha geç bir tarihte açıklanması için baskı yapan ülkeler arasında yer alıyor; bu da bulguların BM’nin 2028’deki ikinci “küresel durum değerlendirmesi” için zamanında mevcut olmayacağı anlamına geliyor.
Bu tatbikatın amacı, dünyanın küresel ortalama sıcaklık artışını sanayi öncesi seviyelerin 2°C altına, ideal olarak ise 2015 Paris Anlaşması’nda belirtildiği gibi 1,5°C’ye sınırlama hedefine ne kadar yaklaştığını değerlendirmektir.
Umay Uçaner Gözüsarı