Danimarka ve Grönland dışişleri bakanları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’nın özerk bölgesi Grönland’ı kontrol altına alma tehditlerinin ardından çarşamba günü Beyaz Saray’da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile bir araya gelecek.
Trump, stratejik konumu ve mineral zenginliği nedeniyle adanın ABD güvenliği için hayati önem taşıdığını ve Rusya veya Çin’in adayı işgal etmesini önlemek için ABD’nin adaya sahip olması gerektiğini söyledi. Grönland ve Danimarka, adanın satılık olmadığını, güç tehditlerinin pervasızca olduğunu ve güvenlik endişelerinin müttefikler arasında çözülmesi gerektiğini söylüyor. Önde gelen AB ülkeleri Danimarka’yı destekliyor. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen ve Grönlandlı mevkidaşı Vivian Motzfeldt’in, Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio da dahil olmak üzere diğer ABD’li yetkililerle yapacakları görüşmede birlik içinde hareket etmeleri bekleniyordu.
Danimarka’nın ABD Büyükelçisi tarafından salı günü yayınlanan bir açıklamada Motzfeldt, “Bugün bildiğimiz Grönland’ı, yani Danimarka Krallığı’nın bir parçası olan Grönland’ı seçiyoruz” dedi. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de Grönland’ın Danimarka’ya olan bağlılığını yineleyerek durumu “jeopolitik bir kriz” olarak nitelendirdi ve ABD toprağı olma ihtimalini reddetti.
Trump, salı günü geç saatlerde gazetecilerin sorusu üzerine, Nielsen’in Grönland’ın Danimarka’nın bir parçası olarak kalmayı tercih ettiği yönündeki açıklamasını reddetti. “Bu onların sorunu. Onlarla aynı fikirde değilim. Onun kim olduğunu bilmiyorum. Hakkında hiçbir şey bilmiyorum, ama bu onun için büyük bir sorun olacak,” dedi Trump.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Grönland’ın geleceğiyle ilgili anlaşmazlığın en zor kısmının henüz önümüzde olabileceğini söyledi. Danimarka ve Grönland başlangıçta Rubio ile bir görüşme talep etmişti; amaçları, iki NATO müttefiki arasındaki krizi çözmek için üst düzey diplomatlar arasında bir görüşme yapmaktı. Ancak Danimarka’dan Rasmussen, Vance’in de katılmak istediğini ve başkan yardımcısının toplantıya Beyaz Saray’da bizzat ev sahipliği yapacağını söyledi.
Umay Uçaner Gözüsarı