The Brutalist: Erken doğuma zorlandığı için başyapıt olmayı ıskalayan film

The Brutalist’i sonunda izledim. 

Filmi, ABD’yi inşa ettiği metaforlarıyla okumayacağım. Bunun yerine, yeteneklerinin çok ötesinde hırslara sahip insanların aksine; yeteneklerinin hırslarını yakalamak zorunda olduğu insanlar çerçevesinde okumak bana daha mantıklı geliyor. 

Amerikalıları tanımlayan ve birleştiren deneyimler László Toth’u teğet geçtiği için bireysel tutkularına ürkekçe yaklaşmasını ve istediği şeyi tam avucunun içine aldığında kaçırmasını sadece “kötü adamlarla” karşılaşmasına bağlamak haksızlık olur. “Ben de beklediğim gibi değilim” derken, bana göre, biraz da buna vurgu yapıyor. Tam da bu sebeple tasarladığı binalara getirdiği anıtsal gerekçe sadece içindeki devasa kırıklık olarak değil, hayata karşı verdiği mücadeleye dair bir nefsi müdafaa olarak okunmalı.

37 yaşındaki yönetmen Brady Corbet, çok iyi anlayabildiğim, ehlileştirelemeyen bir hevesle yaptığı filmin her bir karesinin ya da repliğinin üstüne çok fazla düşündüğünü belli ediyor. Mimarlığın tanımından Yahudilerin Amerikan toplumundaki yerine kadar her bir tespiti saygıyı hak ediyor, çoğuna katılmasanız da. Özellikle László Toth karakterinin ağzından dökülen repliklerin birçoğu, bana göre yönetmenin kendi düşüncelerini yansıtıyor. 

Corbet’in, uzun süredir üstüne düşündüğü, çok fazla hazırlık yaptığı o kadar belli oluyor ki, filmin bazı kısımları “overengineering” diye bağıra bağıra izleyicisinden yardım istiyor. 

Yine de filmin “Intermission” kısmına kadar olan bölümü bir başyapıt; kalanı ise yönetmenin hevesini dizginleyemediği için heba ettiği bir film olmuş. Filmin son repliği olan “önemli olan yolculuk değil, varış noktasıdır” cümlesi, modern hayatlar için bir kaçış noktası haline getirilmiş “önemli olan varış noktası değil, yolculuğun kendisidir” mottosunu da ters yüz etmiş oluyor. Tıpkı filmin girişinde Özgürlük Heykeli’ni tepe taklak göstermesi gibi. 

The Brutalist, başyapıt olmak için her şeye sahip olmasına rağmen erken doğuma zorlandığı için olamamış filmler başlığının son üyesi olarak sinema dünyasındaki yerini alıyor.