Kral Harald V’nin 89 yaşında hayatını kaybetmesinin ardından tahta çıkan Haakon VIII, Norveç monarşisinin tarihinin en zorlu dönemlerinden birinde görevi devraldı. 53 yaşındaki yeni kral, ailesiyle ilgili skandalların gölgesinde kamuoyunun güvenini yeniden kazanmak zorunda.
Norveç Kralı Harald V’nin 28 Ağustos’ta 89 yaşında hayatını kaybetmesinin ardından oğlu Veliaht Prens Haakon tahta çıktı. Böylece 53 yaşındaki Haakon, Norveç’in yeni kralı oldu.
Haakon VIII, babasının aksine tahta oldukça çalkantılı bir dönemde çıkıyor. Norveç monarşisi uzun yıllar boyunca mütevazılığı, modernliği ve halkla arasındaki yakın ilişkiyle Avrupa’daki diğer kraliyet ailelerinden ayrıştı. Harald V de bu imajın en güçlü temsilcilerinden biriydi.
Yeni kralın önündeki tablo ise çok daha karmaşık.
Haakon’un eşi Kraliçe Mette-Marit’in Jeffrey Epstein ile geçmişteki bağlantıları ve Mette-Marit’in önceki ilişkisinden olan oğlu Marius Borg Høiby hakkındaki ciddi suçlamalar, kraliyet ailesinin itibarını son yıllarda ağır biçimde sarstı. Høiby, 2026 yılında tecavüz ve aile içi şiddet suçlarından mahkûm edildi.
Mette-Marit’in Epstein ile ilişkisi de kamuoyunda yeniden gündeme geldi. Kraliyet ailesinin bu bağlantılar konusunda ne kadar bilgi sahibi olduğu ve geçmişte nasıl bir tutum aldığı tartışma konusu olurken, Haakon eşine verdiği desteği sürdürdü.
Yeni kralın kişisel yaklaşımı bu nedenle büyük önem taşıyor. Haakon, yıllar boyunca ailesinin sorunları karşısında özellikle eşinin yanında durdu. Tahta çıkmasıyla birlikte bu özel aile meseleleri artık doğrudan monarşinin geleceğiyle bağlantılı hale geldi.
Halkın güvenini yeniden kazanması gerekiyor
Norveç’te monarşinin geleceği son yıllarda daha fazla tartışılmaya başladı. Kraliyet ailesi çevresinde yaşanan skandallar, geleneksel olarak yüksek olan kamuoyu desteğini zayıflattı ve cumhuriyet yanlılarının daha görünür hale gelmesine neden oldu.
Haakon’un en önemli görevi bu nedenle yalnızca babasının bıraktığı kraliyet makamını devralmak değil, monarşinin toplumdaki meşruiyetini yeniden güçlendirmek olacak.
Yeni kral, geleneksel kraliyet protokolünden uzaklaşabilen kişiliğiyle kamuoyunda zaten daha ulaşılabilir bir figür olarak görülüyor. Resmî törenlerde takım elbise ve üniformayla görülen Haakon, günlük yaşamında daha sade kıyafetleri ve doğayla iç içe yaşamı tercih ediyor.
Bu özellikleri, babası Harald V’nin yıllar boyunca oluşturduğu “halkın kralı” imajıyla da örtüşüyor.
Haakon’un göreve başlarken hükümet önünde yemin etmesi bekleniyor. Norveç’te yeni hükümdar için klasik anlamda bir taç giyme töreni düzenlenmiyor.
Tahtın sıradaki ismi bir kadın
Haakon’un tahta çıkışı aynı zamanda Norveç monarşisinin geleceğini de farklı bir noktaya taşıyor.
Yeni kralın 22 yaşındaki kızı Prenses Ingrid Alexandra, artık tahtın varisi konumunda. Norveç’te 1990 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle erkek çocuklara öncelik veren veraset sistemi kaldırılmış ve tahtın en büyük çocuğa geçmesi kabul edilmişti.
Bu nedenle Ingrid Alexandra bir gün tahta çıkarsa, Norveç’in yüzyıllar sonra ilk kadın hükümdarı olacak.
Haakon’un önündeki görev yalnızca babasının mirasını korumak değil. Sarsılan bir kurumun güvenilirliğini yeniden inşa etmek, kraliyet ailesinin özel hayatıyla kamusal sorumlulukları arasındaki sınırı yeniden çizmek ve monarşinin Norveç toplumundaki yerini gelecek kuşağa taşımak.
Norveç’in yeni kralı, tahtı miras aldı. Fakat monarşinin halkın gözündeki itibarını yeniden kazanmak zorunda.
Umay Uçaner Gözüsarı