Nepal ile Tibet arasındaki sınır bölgesinde buzulların çökmesiyle tetiklendiği değerlendirilen sel ve heyelanlar köyleri, yolları ve köprüleri sürükledi. En az 165 kişi hayatını kaybederken yaklaşık 1.400 kişinin hâlâ kayıp olduğu bildirildi. Arama kurtarma çalışmaları sürüyor.
Nepal ile Çin’in Tibet Özerk Bölgesi arasındaki sınırda 26 Ağustos’ta meydana gelen ani sel, bölgedeki yerleşim yerlerinde ve ulaşım altyapısında büyük yıkıma yol açtı. Nepal’in Rasuwa bölgesi ile Tibet’in Gyirong ilçesinde etkili olan sel suları ve çamur akıntıları evleri, yolları, köprüleri ve enerji altyapısını tahrip etti.
Son bilançoya göre felakette en az 165 kişi hayatını kaybetti. Nepal’de 162 kişinin cansız bedenine ulaşılırken Tibet tarafında üç kişinin öldüğü bildirildi. Arama kurtarma ekiplerinin henüz ulaşamadığı bölgeler bulunması nedeniyle can kaybının artmasından endişe ediliyor.
Felaketin nedeni buzul çökmesi
İlk saatlerde bölgede meydana gelen sarsıntı nedeniyle selin depremle bağlantılı olabileceği düşünülse de ilk değerlendirmeler felaketin arkasında bir buzul çökmesinin bulunduğuna işaret ediyor.
Bir buzuldan kopan büyük miktardaki buz ve kaya kütlesinin vadiden aşağı ilerleyerek Lhende Khola Nehri’ne ulaşması, su, kaya ve çamurdan oluşan güçlü bir akış meydana getirdi. Akıntı kısa sürede nehrin aşağı kesimlerindeki yerleşimlere ulaştı.
Himalayalar’da buzulların ve yüksek rakımlı dağ yamaçlarının istikrarsızlaşması, son yıllarda bölgedeki doğal afet riskini artıran unsurlar arasında gösteriliyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin buzullar üzerindeki etkisinin bu tür olayların daha yakından izlenmesini zorunlu hâle getirdiğine dikkat çekiyor.
Yüzlerce turist ve hacı kayıp
Felaketin vurduğu bölge, Tibet’e giden turistlerin ve hacıların kullandığı önemli güzergâhlardan biri.
Nepal’de yüzlerce kişinin kayıp olduğu açıklanırken kayıplar arasında yabancı turistler de bulunuyor. Hindistan’dan Tibet’teki Kailash Dağı’na giden hacıların yanı sıra farklı ülkelerden ziyaretçilerin de bölgede bulunduğu bildiriliyor.
Çin’in Tibet tarafında da yüzlerce kişinin kayıp olduğu belirtiliyor. Nepal ve Tibet’teki toplam kayıp sayısının yaklaşık 1.400’e ulaşabileceği tahmin ediliyor. İletişim ve ulaşımın kesintiye uğraması nedeniyle kesin bilançonun ortaya çıkarılması zaman alıyor.
Köyler çamur ve enkaz altında kaldı
Selin taşıdığı çamur, kaya ve enkaz çok sayıda yapıyı kullanılamaz hâle getirdi. Araçlar sel sularına kapılırken bazı yollar ve köprüler tamamen yıkıldı.
Bölgedeki elektrik ve iletişim altyapısında da ciddi hasar meydana geldi. Bazı yerleşimlere ulaşımın mümkün olmaması, arama kurtarma çalışmalarını güçleştiriyor.
Nepal ve Çin, bölgeye asker, polis, helikopter ve kurtarma ekipleri gönderdi. Ekipler özellikle ulaşımın kesildiği bölgelerde mahsur kalan kişilere ulaşmaya ve kayıpları belirlemeye çalışıyor.
Yeni seller konusunda uyarı
Bölgede tehlikenin tamamen sona ermediği belirtiliyor. Heyelanlar ve nehir yataklarında oluşabilecek doğal setler, suyun yönünü değiştirebilir ve yeni taşkınlara yol açabilir.
Yetkililer, özellikle nehir yataklarına yakın bölgelerde yaşayanların dikkatli olmalarını ve güvenli bölgelere yönelmeleri yönündeki uyarıları takip etmelerini istiyor.
Arama kurtarma çalışmaları devam ederken ekipler, çamur ve enkaz altında kalan kişilere ulaşmaya çalışıyor. Felaketin nihai bilançosunun, ekiplerin ulaşılamayan bölgelere erişmesiyle netleşmesi bekleniyor.
Himalayalar’daki son felaket, dünyanın en yüksek dağlık bölgelerinden birinde buzulların ve yüksek rakımlı ekosistemlerin geçirdiği değişimin yaratabileceği riskleri bir kez daha gündeme getirdi. Bölgedeki buzulların hızla değişmesi, ani sel, heyelan ve benzeri afetlerin izlenmesini ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesini daha da önemli hâle getiriyor.
Umay Uçaner Gözüsarı