Fransa Anayasa Konseyi, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklamayı öngören yasayı iptal etti. Konsey, düzenlemenin ifade ve iletişim özgürlüğüne orantısız müdahale oluşturduğuna hükmetti. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise çocukları çevrim içi risklerden koruma hedefinden vazgeçmeyeceklerini açıkladı.
Fransa’da çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandırmaya yönelik yasa, ülkenin en yüksek anayasal denetim organı tarafından engellendi. Anayasa Konseyi, 15 yaşın altındaki çocukların belirli sosyal medya hizmetlerine erişmesini yasaklayan düzenlemenin temel hakları ihlal ettiğine karar verdi.
Parlamentonun temmuz ayında kabul ettiği düzenleme, 15 yaşından küçüklerin TikTok ve Instagram gibi sosyal medya platformlarında hesap kullanmasını yasaklamayı amaçlıyordu. Yasanın yürürlüğe girmesi halinde platformların kullanıcıların yaşını doğrulaması ve mevcut 15 yaş altı hesaplarını belirli bir süre içinde kapatması gerekecekti. Bu nedenle yaş doğrulama sisteminin yalnızca çocukları değil, yetişkin kullanıcıları da etkileyebileceği belirtiliyordu.
Konsey: Yasak orantısız
Anayasa Konseyi, düzenlemenin çocukları çevrim içi ortamın zararlarından koruma amacını kabul etmekle birlikte kullanılan yöntemin temel haklar açısından orantılı olmadığı görüşüne vardı. Özellikle ifade ve iletişim özgürlüğüne yönelik müdahalenin yeterince gerekçelendirilmediği ve yaş doğrulama mekanizmasının mahremiyet açısından da sorun yaratabileceği değerlendirildi.
Karar, Macron hükümeti açısından önemli bir siyasi ve hukuki geri adım olarak değerlendiriliyor. Macron, çocukların sosyal medyanın olası zararlarından korunmasına yönelik politikasını sürdüreceğini açıkladı. Başbakan Sébastien Lecornu’dan Anayasa Konseyi’nin itirazlarını dikkate alan yeni bir yasa taslağı hazırlaması istendi. Hükümetin düzenlemeyi 2027 ilkbaharına kadar yeniden gündeme getirmeyi hedeflediği bildiriliyor.
Avrupa’da tartışma büyüyor
Fransa’nın kararı, Avrupa genelinde çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin giderek sertleşen tartışmanın ortasında geldi. Avustralya 16 yaş altındaki kullanıcılar için daha kapsamlı bir sosyal medya yasağını uygulamaya koyarken, Avrupa’nın farklı ülkelerinde de yaş sınırı ve yaş doğrulama sistemleri gündeme geliyor.
Tartışmanın merkezinde ise iki farklı yaklaşım bulunuyor: Çocukların siber zorbalık, bağımlılık, zararlı içerik ve çevrim içi sömürüden korunması mı öncelikli olmalı, yoksa bunu yaparken çocukların ve yetişkinlerin ifade özgürlüğü ile mahremiyetini etkileyen geniş kapsamlı yasaklardan kaçınılmalı mı?
Fransa’daki karar, bu tartışmada önemli bir sınır çiziyor: Çocukları koruma amacı tek başına yeterli görülmüyor; uygulanacak yöntemin de temel haklarla orantılı olması gerekiyor.
Umay Uçaner Gözüsarı