12 Ağustos’ta gerçekleşecek tam Güneş tutulması, Avrupa’nın son yıllarda göreceği en etkileyici gök olaylarından biri olmaya hazırlanıyor. 1999’dan bu yana kıtanın büyük bölümünden izlenebilecek ilk tam Güneş tutulması olması nedeniyle milyonlarca kişinin gökyüzüne çevrilmesi bekleniyor.
Tam tutulma hattı Grönland, İzlanda, Atlas Okyanusu, İspanya’nın kuzeyi ve Portekiz’in kuzeydoğusundaki dar bir bölgeden geçecek. Bu hattın üzerinde bulunan gözlemciler, Ay’ın Güneş’i tamamen kapatmasıyla gündüz vakti gökyüzünün birkaç dakikalığına kararmasına tanıklık edecek. Avrupa’nın geri kalanında ise tutulma kısmi olarak izlenebilecek.
Uzmanlar, bu tutulmanın gün batımına yakın saatlerde gerçekleşecek olmasının özellikle İspanya’nın kuzeyindeki manzaraları daha da etkileyici hâle getireceğini belirtiyor. Güneş ufka yakın konumdayken yaşanacak tam tutulma, fotoğrafçılar ve gökyüzü gözlemcileri için nadir görülen görüntüler sunacak. Bu nedenle İspanya’daki birçok otel ve gözlem noktası aylar öncesinden dolmaya başladı.
Tam Güneş tutulması sırasında Ay, Güneş’i tamamen örttüğü için Güneş’in normalde görülemeyen dış atmosferi olan korona kısa süreliğine çıplak gözle görülebiliyor. Sıcaklığın birkaç derece düşmesi, gölgelerin keskinleşmesi ve kuşlar başta olmak üzere bazı hayvanların gece olmuş gibi davranması da bu doğa olayının dikkat çeken etkileri arasında yer alıyor.
Bilim insanları, tutulmayı izleyecek kişileri göz güvenliği konusunda uyarıyor. Güneş’e doğrudan bakmak ciddi ve kalıcı göz hasarına yol açabileceği için yalnızca uluslararası güvenlik standartlarına uygun tutulma gözlükleri kullanılmalı. Tam tutulma anı dışında çıplak gözle Güneş’e bakılmaması gerektiği vurgulanıyor.
Bir sonraki tam Güneş tutulması ise 2 Ağustos 2027’de gerçekleşecek. Bu tutulmanın tamlık hattı Kuzey Afrika ve Orta Doğu üzerinden geçecek; Mısır, Libya ve Suudi Arabistan gibi ülkeler en iyi gözlem noktaları arasında yer alacak.
Umay Uçaner Gözüsarı