Avrupa Birliği’nin en ileri üyelik adayı konumundaki Karadağ, ekonomik büyüklüğü nedeniyle değil, yaratacağı emsal nedeniyle Brüksel’de yeni bir tartışmanın merkezine yerleşti.
Avrupa Komisyonu’nun hazırladığı mali değerlendirmeye göre Karadağ’ın AB’ye katılımının bütçeye yaklaşık 3,2 milyar avroluk bir maliyet getireceği hesaplanıyor. Bu rakam, AB’nin yaklaşık 2 trilyon avroluk uzun vadeli bütçesi içinde oldukça sınırlı kalsa da, asıl tartışma “bu maliyet nasıl karşılanacak?” sorusu etrafında dönüyor.
Asıl mesele para değil, emsal
AB üyesi ülkeler arasında iki temel görüş öne çıkıyor:
- Yeni üyelerin maliyeti mevcut bütçeden mi karşılanacak?
- Yoksa Birlik yeni gelir kaynakları mı oluşturacak?
Karadağ için verilecek kararın, ilerleyen yıllarda üyelik sürecinde bulunan Ukrayna, Moldova, Arnavutluk ve diğer aday ülkeler için de örnek oluşturacağı belirtiliyor. Bu nedenle küçük bir ülke için alınacak kararın, gelecekte çok daha büyük ekonomik yükler doğurabilecek genişleme dalgasını şekillendireceği düşünülüyor.
Genişleme sürecinin test ülkesi
Karadağ, AB üyelik müzakerelerinde en ileri aşamaya ulaşmış aday ülke olarak görülüyor. Son günlerde rekabet politikası ve gümrük birliği başlıklarında da önemli ilerleme kaydedildi. Avrupa Komisyonu, ülkenin müzakereleri 2026 sonunda tamamlayabilecek konumda olduğunu değerlendiriyor.
Karadağ dosyası, Avrupa Birliği’nin yalnızca genişleme politikasını değil, gelecekte nasıl finanse edileceğini de tartışmaya açıyor. Asıl soru, “Karadağ’ın maliyeti ne kadar?” değil; AB, yeni üyeleri mevcut bütçeyle mi karşılayacak, yoksa genişlemeye uygun yeni bir mali model mi oluşturacak?
Bu nedenle Podgorica’daki gelişmeler, nüfusu küçük bir Balkan ülkesinin ötesinde, Avrupa’nın gelecek on yılındaki genişleme stratejisini belirleyebilecek kritik bir sınav olarak görülüyor.
Editör