İspanya’nın son yıllarda yenilenebilir enerji alanında yakaladığı hızlı büyüme, bu kez farklı bir tartışmanın merkezinde. Güneş enerjisi kapasitesindeki büyük artışın, elektrik arzını talebin üzerine taşıması ve yatırımcıların kârlılığı konusunda soru işaretleri oluşturması, ülkenin enerji dönüşümünün sürdürülebilirliğini yeniden gündeme getirdi.
Son dönemde uluslararası basında yer alan haberlerde, İspanya’nın temiz enerjiye yaptığı 70 milyar avroyu aşan yatırımın ardından bazı güneş enerjisi projelerinin satışa çıkarıldığı ve yatırımcıların düşük değerlemeler nedeniyle çıkış aradığı öne sürüldü. Özellikle elektrik fiyatlarının zaman zaman sıfırın altına düşmesi, güneş santrallerinin gelirlerini baskılıyor.
Buna karşın uzmanlar, bunun sektörün çöktüğü anlamına gelmediğini vurguluyor. İspanya’da geçen yıl elektriğin yaklaşık yüzde 75’i temiz enerji kaynaklarından üretildi. Rüzgâr ve güneş enerjisi ise ülkenin elektrik üretiminin yüzde 42’sini karşıladı. Bu sayede İspanya, Avrupa’nın en düşük elektrik fiyatlarından bazılarına sahip olurken, fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalardan da büyük ölçüde korundu.
Sorunun temelinde ise üretimin özellikle güneşli saatlerde tüketimin çok üzerine çıkması bulunuyor. Bu yılın ilk üç ayında İspanya’da elektrik fiyatları 397 saat boyunca negatif seviyeye geriledi. Geçen yılın aynı döneminde bu süre yalnızca 48 saatti. Elektrik depolanamadığında ya da yeterince tüketilemediğinde üreticiler gelir kaybıyla karşı karşıya kalıyor.
Enerji uzmanlarına göre çözüm, güneş enerjisini depolayacak batarya sistemlerinin yaygınlaştırılması ve elektrik şebekesinin güçlendirilmesi. İspanya hükümetinin yıl sonuna kadar şebeke bağlantı kapasitesini 27 gigavattan fazla artırmayı hedefleyen yeni bir enerji altyapı planı açıklaması bekleniyor. Böylece gündüz üretilen fazla elektriğin akşam saatlerinde kullanılabilmesi ve negatif fiyatların azaltılması amaçlanıyor.
Mevcut tablo, İspanya’nın yenilenebilir enerji modelinin başarısız olduğu anlamına gelmiyor. Tartışma daha çok, hızla büyüyen güneş enerjisi kapasitesinin depolama teknolojileri ve elektrik altyapısıyla aynı hızda desteklenememesinden kaynaklanıyor. Uzmanlar, gerekli yatırımların yapılması halinde ülkenin temiz enerji dönüşümünü sürdürebileceği görüşünde birleşiyor.
Editör