Temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi yaklaşırken Avrupa başkentlerinde ortak bir kaygı öne çıkıyor: Donald Trump’ın ittifaka yönelik sert çıkışları yeni bir krize dönüşebilir mi?
Avrupalı liderler, zirve öncesinde Washington ile tansiyonu düşürmeye çalışıyor. Özellikle Trump’ın son haftalarda NATO ülkelerini hedef alan açıklamaları ve ABD askerlerinin Avrupa’daki konuşlandırılmasına dair ani kararları, ittifak içinde ciddi rahatsızlık yarattı.
Krizin merkezinde ise Trump’ın birkaç gün önce yaptığı sürpriz açıklama bulunuyor. ABD Başkanı, 5 bin Amerikan askerinin Polonya’ya gönderileceğini duyurdu. Bu kararın kısa süre önce Almanya’dan çekilen askerlerle bağlantılı olması, Avrupa’da “ABD artık güvenilir bir ortak mı?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Pentagon’un bile karar sürecinden habersiz olduğu iddiaları dikkat çekti.
Özellikle Almanya ve Fransa gibi ülkeler, NATO’nun Trump’ın iç siyasi hamlelerine göre şekillenmesinden endişe ediyor. Polonya ve Baltık ülkeleri ise Rusya tehdidi nedeniyle ABD askerlerinin doğuya kaydırılmasını olumlu karşılıyor. Bu durum, Avrupa içinde de güvenlik yaklaşımının giderek farklılaştığını gösteriyor.
Ankara’daki zirvede yalnızca Rusya-Ukrayna savaşı değil, İran krizi ve Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim de masada olacak. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’ın NATO ülkelerinden İran konusunda daha fazla destek beklediğini açıkça söyledi. Avrupa tarafı ise doğrudan askeri angajmana mesafeli duruyor.
Bu tablo, son yıllarda giderek büyüyen “Avrupa savunmada kendi ayakları üzerinde durmalı mı?” tartışmasını yeniden hızlandırdı. Birçok Avrupalı yetkili artık NATO içinde daha bağımsız bir Avrupa savunma mimarisi kurulmasını savunuyor. “NATO’nun Avrupalılaşması” ifadesi diplomatik toplantılarda daha sık kullanılmaya başladı.
Çekya Cumhurbaşkanı Petr Pavel de Avrupa’nın artık yalnızca Washington’ın kararlarını beklemek yerine kendi askeri kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini söyledi; çünkü birçok Avrupa ülkesi, Trump’ın NATO’ya yaklaşımının geçici bir siyasi krizden daha büyük sonuçlar doğurabileceğini düşünüyor.
7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılacak zirve bu nedenle yalnızca bir güvenlik toplantısı olmayacak. NATO’nun geleceği, ABD’nin ittifaktaki rolü ve Avrupa’nın stratejik bağımsızlık arayışı aynı masada konuşulacak.
Editör