1992 yılında vizyona giren ve döneminde gişede başarısız olan “Toys”, yıllar sonra yeniden gündemde. Yönetmen Barry Levinson imzalı film, sosyal medyada yayılan sahneleri nedeniyle bugün yeniden tartışılıyor. Sebebi ise oldukça dikkat çekici: Filmde anlatılan savaş teknolojileri, günümüzün drone merkezli modern savaş düzenine fazlasıyla benziyor.
Başrolünde Robin Williams’ın yer aldığı yapım, ilk bakışta absürt ve renkli bir oyuncak fabrikası hikâyesi gibi görünüyordu. Fakat filmin merkezindeki fikir, savaşın giderek “oyunlaştırılmasıydı.” Hikâyede bir oyuncak fabrikası, uzaktan kontrol edilen savaş makineleri üretmeye başlıyor ve çocukların video oyunlarındaki refleksleri gerçek savaş sistemlerine aktarılıyor.
Bugün ise benzer bir tablo gerçek dünyada yaşanıyor. Ukrayna’dan Orta Doğu’ya kadar pek çok çatışma alanında düşük maliyetli FPV drone’lar, joysticklerle kontrol edilen sistemler ve uzaktan yürütülen operasyonlar savaşın doğasını değiştiriyor. Savaş alanı artık yalnızca cephede değil; ekranların, kameraların ve uzaktan kumandaların arkasında kuruluyor.
Levinson, yıllar önce yaptığı açıklamalarda filmin çıkış noktasının da tam olarak bu fikir olduğunu anlatmıştı. Yönetmen, savaş teknolojisinin giderek “insandan uzaklaşacağını” ve bir video oyunu hissine dönüşeceğini düşündüğünü söylüyordu. Döneminde fazla fantastik bulunan bu yaklaşım, bugün birçok kişi tarafından ürkütücü derecede gerçekçi görülüyor.
Film yalnızca teknolojiyi değil, savaşın psikolojik dönüşümünü de sorguluyordu. Fiziksel mesafenin artmasıyla birlikte savaşın duygusal ağırlığının azalması, çatışmaların ekran başından yönetilen steril operasyonlara dönüşmesi ve şiddetin bir eğlence biçimine yaklaşması bugün savunma uzmanlarının da sık sık tartıştığı konular arasında yer alıyor.
Yıllar önce “fazla tuhaf” bulunduğu için gişede başarısız olan “Toys”, şimdi internet kullanıcıları tarafından “zamanının çok ötesinde bir distopya” olarak yeniden keşfediliyor. Özellikle yapay zekâ destekli askeri sistemlerin ve otonom drone teknolojilerinin yükseldiği bir dönemde film, Hollywood’un en erken modern savaş kehanetlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Editör