Norveç Genelkurmay Başkanı, Trump’ın ilişkilere gölge düşürmesiyle ilgili, ittifakın bir Rus işgali ihtimaline karşı hazırlık yapmak için Ukrayna’dan ders alması gerektiğini uyardı.
Norveç ordusu komutanı, Ukrayna’dan alınan derslerin ardından NATO’nun Norveç’in Arktik topraklarını bir Rus işgaline karşı “ilk santimetreden itibaren” savunacağını söyledi.
On yıllardır NATO’nun Kuzey’i Rusya’ya karşı savunma planı, İngiliz Kraliyet Deniz Piyadeleri ve Norveç birliklerinin kuzeydeki Finnmark bölgesinden savaşarak geri çekilmesi ve kaybedilen toprakların geri alınmasına yardım etmek üzere ABD takviye kuvvetlerinin gelmesine kadar zaman kazanmaktı.
Ancak Başkan Putin’in savaşı, insansız hava araçlarıyla dolu bir gökyüzü altında büyük bir gücün ilerlemesinin ne kadar zor olduğunu göstermiş, Başkan Trump’ın NATO’ya karşı giderek daha saldırgan hale gelen söylemleri ise ABD’nin desteğini şüpheye düşürmüştür.
“Cold Response 26” tatbikatının kara bileşenini denetleyen Norveç ordusu komutanı Tümgeneral Lars Lervik, Ukrayna’nın asimetrik savaş taktikleri, Kuzey Avrupa’yı savunma planlaması için dersler verdiğini söyledi.
Ukrayna gezisinden yeni dönen Lervik, Norveç’in Bardufoss hava üssünde yaptığı açıklamada, “Norveç, Finlandiya, Baltık ülkeleri ve diğer NATO ülkeleri olarak, giderek daha fazla ‘bir santim bile geri adım atmayacağız’ türünde bir politikaya doğru ilerliyoruz” dedi. “Kapasitemizi artırıyor ve topraklarımızı savunma konusundaki hedeflerimizi büyütüyoruz… ilk günden itibaren savaşı kaybetmemeye hazırız… ve dört yıl sonra da hala savaşta olmaya hazırız.”
Finnmark’tan 120 mil uzaklıktaki kara sınırının ötesinde, nükleer balistik füze denizaltılarını da içeren kuzey filosuna ev sahipliği yapan Rusya’nın Kola yarımadası bulunuyor. Burası zaten Avrupa’nın en yoğun şekilde militarize edilmiş bölgelerinden biri. Yine de Moskova, Arktik’teki üs ağını önemli ölçüde genişletiyor ve kutup buzlarının erimesiyle birlikte mineral zenginliklerinin keşfedilmesini bekliyor ve Avrupa ile Asya arasındaki yeni bir kuzey nakliye rotasının kontrolünü ele geçirmeyi amaçlıyor gibi görünüyor.
İki ülke ayrıca bin millik bir deniz sınırını paylaşıyor. Bu bölge, NATO’nun Grönland-İzlanda-Birleşik Krallık arasındaki boşluğa doğru ilerleyen Rus denizaltılarını tespit edip Atlantik’e kadar izleyebileceği ve böylece Rusya’yı Amerikan kıyılarına saniyeler içinde nükleer saldırı yeteneği getirmekten caydırabileceği önemli bir erken uyarı bölgesi işlevi görüyor.
Kremlin, Norveç’teki önemli askeri tesislerde casusluk faaliyetlerini yoğunlaştırırken, ülkede yürütülen propaganda kampanyası Rus halkını, Rusya’nın NATO ile halihazırda savaş halinde olduğuna inandırıyor. Bu nedenle Oslo, işgal ihtimaline karşı hazırlıklarını artırmaya başladı. Lervik, Norveç’in Finnmark’ta ilk daimî tugayını kurduğunu ve Norveç savunma sistemlerinin tasarımına Ukrayna’lı savunma teknolojisi şirketlerini dahil ettiğini belirtti.
Norveç’i savunmak, özellikle de potansiyel bir gerilim noktası olan Svalbard takımadalarında halihazırda bir Rus yerleşim yeri bulunması nedeniyle oldukça karmaşık bir iş olacağı konuşuluyor. Norveç, casusluk ve deniz altı altyapısına yönelik olası sabotaj endişelerini gerekçe göstererek, adaları ziyaret eden Rus gemilerine yaptırımlar uyguladı ve Rusya’nın en büyük iki balıkçılık şirketi olan Murman Seafood ve Norebo’yu kara listeye aldı. Moskova, Norveç’i balıkçılık anlaşmalarını “ağır bir şekilde ihlal etmekle” suçlayarak öfkeyle tepki gösterdi ve Svalbard rejiminin “uluslararası yasal temellerini sarsan” eylemlerini durdurması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
Oslo, Kremlin ile gerilimin daha da tırmanmasını önlemek amacıyla, Svalbard’daki askeri faaliyetlere nasıl tepki vereceği konusunda geleneksel olarak belirsiz bir tutum sergilemişti. Ancak Norveç Savunma Bakanı Devlet Sekreteri Andreas Flam, Rusya’nın saldırgan tavrının Oslo’yu daha kararlı bir tutum sergilemeye zorladığını söyledi.
“Svalbard, Oslo kadar Norveç’in bir parçasıdır ve biz de her santimetrekaresini savunmaya hazırız,” dedi. “5. madde, Svalbard için de kesinlikle geçerlidir.”
Umay Uçaner Gözüsarı