NASA, Ay programında köklü bir değişiklik yapıyor. Uzay istasyonu yerine artık Ay yüzeyinde bir üs kurulacak. Ayrıca nükleer enerjili uzay gemileri de planlanıyor.
ABD Uzay Ajansı NASA, Ay planlarını kökten değiştiriyor: Ay’ın yörüngesinde bir uzay istasyonu döndürmek yerine, artık Ay yüzeyinde bir üs kurmayı hedefliyor. NASA Başkanı Jared Isaacman, bu amaçla halihazırda geliştirilmiş olan bileşenlerin yeniden kullanılacağını söyledi. NASA Başkanı, Ay programını bu şekilde yeniden şekillendiriyor.
NASA’nın bir açıklamasında Isaacman’ın şu sözleri yer alıyor: “NASA, neredeyse imkansızı bir kez daha başarmaya kararlı: Başkan Trump’ın görev süresi bitmeden Ay’a geri dönmek, bir Ay üssü inşa etmek ve kalıcı bir varlık oluşturmak. Büyük güçler arasındaki yarış devam ediyor ve başarı ya da başarısızlık, yıllar değil, aylar içinde belirlenecek.”
Ay üssü üç aşamada inşa edilecek:
- İlk olarak, teknolojiyi test etmek için Ay’a roverlar ve aletler gönderilecek.
- İkinci aşamada, düzenli astronot görevleri için ilk yaşanabilir altyapı kurulacak.
- Son aşamada ise Japon, İtalyan ve Kanadalı uzay ajansları gibi uluslararası ortakların katkılarıyla kalıcı bir insanlı üs kurulacak.
- Şu ana kadar planlanan Gateway projesi, yani Ay yörüngesindeki bir uzay istasyonu, bu nedenle şimdilik rafa kaldırılacak.
ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl Aralık ayında bir kararnameyle 2028 yılına kadar Ay’a iniş hedefini belirlemişti; muhtemelen Çin ile Ay yarışı kazanmak için de. Çin Halk Cumhuriyeti de 2030’dan önce Ay’a insan göndermeyi planlıyor. ABD astronotları en son 1972 yılında Ay’a ayak basmıştı.
NASA Başkan Yardımcısı Amit Kshatriya, “Bugün NASA’yı yeni misyona odaklı hale getiriyoruz” dedi. Ay’da, “inişler arasında yetenekleri aşamalı olarak geliştiren, odaklanmış, aşamalı bir mimari”ye güveniliyor. Çalışanların “net misyon hedeflerine, bunları gerçekleştirmek için gerekli araçlara ve hedeflerine ulaşmak için desteğe” ihtiyacı var.
Bir sonraki Ay görevi Nisan başında
Birkaç gün içinde, 50 yıldan fazla bir süredir ilk insanlı Ay görevi olan “Artemis 2” başlayacak – ilk etapta iniş yapılmadan bir tur atılacak. Bir Alman astronot da Ay’a uçma umudunu taşıyor; ancak bunun kim olacağı henüz belli değil (bu konuda daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz). “1 Nisan’da fırlatılmak üzere yolumuzda ilerliyoruz ve bu tarihe doğru çalışıyoruz,” dedi bir NASA temsilcisi Mart ortasında. Uçuşun “risksiz olmadığını, ancak ekibimizin ve ekipmanımızın hazır olduğunu” belirtti. Aynı zamanda, hâlâ yapılacak çok iş olduğunu vurguladı. Aslında “Artemis 2” Şubat başında fırlatılacaktı, ancak teknik sorunlar nedeniyle ertelenmek zorunda kaldı.
Yeni takvime göre, ilk insanlı Ay inişi 2028 yılının başında “Artemis 4” misyonu ile gerçekleştirilecek. Bundan sonra, ilk etapta her altı ayda bir insanlı Ay inişleri yapılacak; amaç, teknolojinin olgunlaşmasıyla birlikte bu sıklığı daha da artırmak. Ayrıca NASA, 2028 yılı sonundan önce ilk nükleer enerjili uzay aracını fırlatmaya hazır hale getireceğini duyurdu.
“Space Reactor-1 Freedom” Mars’a uçacak ve bu sırada uzayda ilk kez nükleer enerjili bir itiş sistemini test edecek. NASA’ya göre bu teknoloji, uzayda büyük yüklerin özellikle verimli bir şekilde taşınmasını sağlıyor ve güneş pillerinin artık yeterli enerji sağlayamadığı Jüpiter’in ötesindeki görevleri mümkün kılıyor.
Umay Uçaner Gözüsarı