Britanya’nın NATO’daki üst düzey yetkilileri, hükümeti savunma harcamaları ve yeniden silahlanmanın hızı konusundaki belirsizliğin, ülkenin askeri ittifakın önde gelen üyesi statüsünü zayıflatma riski taşıdığı konusunda uyardı.
Savunma Bakanlığı, İngiltere’nin GSYİH’ye oranla harcamalar ve ittifakın yetenek gereksinimlerini karşılama konusunda kaydedilen ilerleme göz önüne alındığında, NATO sıralamalarında en alt sıralara gerileme riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıldı. Mesajın, İngiltere’nin NATO Daimi Temsilcisi Angus Lapsley, NATO Genel Sekreter Yardımcısı Nick Catsaras ve Kraliyet Donanması Amirali ve NATO’nun Avrupa’daki Yüksek Müttefik Komutan Yardımcısı Sir Keith Blount tarafından iletildiği anlaşılıyor.
İngiliz savunma kaynakları arasında, başbakanın NATO’nun endişelerini gidermemesi halinde Başkan Trump ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte tarafından eleştirilebileceği yönünde bir endişe var. Rutte de başkanla aynı görüşte olup, Amerika’nın müttefiklerinin daha fazla çaba göstermesi gerektiğini düşünüyor.
Sir Keir Starmer’ın savunma bütçesindeki artışları hızlandırmak istediği bildirildi ve son açıklamalar, bu adıma direndiği söylenen Hazine üzerindeki baskıyı artıracak.
Geçtiğimiz Haziran ayında, NATO zirvesi öncesinde açıklanan planlara göre, başbakan gelecek yıl Nisan ayına kadar GSYİH’nin yüzde 2,5’ini savunmaya harcama sözü vermişti ve bunu bir sonraki parlamento döneminin sonuna kadar yüzde 3’e çıkarma “hedefi” de belirtmişti. Haftalar sonra Lahey’de Starmer ve diğer 30 üye devletin liderleri, Trump’ın 2035 yılına kadar temel savunmaya yüzde 3,5 harcama hedefine ulaşma sözü verdiler.
Ancak, İngiltere’nin yeni savunma yatırım planı, savunma yetkililerinin, önerilerin ancak daha yüksek harcama hedeflerine daha hızlı ulaşılması durumunda karşılanabileceği yönündeki uyarıları nedeniyle defalarca ertelendi.
NATO’nun, İngiltere’nin Avrupa’da ittifaka liderlik etme sözünü yerine getirememesinden giderek daha fazla rahatsız olduğu söyleniyor. Bu gerilimler, İngiltere’nin Brüksel’deki önde gelen temsilcileri tarafından Londra’ya iletildi. Ayrıca geçen hafta sonu Münih güvenlik konferansının kulislerinde de ele alındı.
İngiltere 2024 yılına kadar nakit olarak Avrupa’nın en büyük harcama yapan ülkesi olmaya devam ederken, Almanya’nın askeri bütçesini 2029 yılına kadar GSYİH’nin yüzde 3,5’ine çıkarma kararı, Almanya’nın kıtanın en baskın gücü olarak İngiltere’yi geride bırakmasına yol açtı.
Bir İngiliz savunma kaynağı, Alman Şansölyesi Friedrich Merz’in “Avrupa’da savunmaya öncülük etmeye hazır” olduğunu ve İngiltere’nin aksine nükleer caydırıcılığı sürdürmenin maliyetinden etkilenmediğini söyledi. Kaynak, “NATO’nun nükleer maliyetlerimizi daha fazla dikkate alması gerektiğini savunuyoruz, ancak yanıt olarak elli yıldır büyük bir nükleer güç olduğumuz ve bunu daha önce hiç dile getirmediğimiz söyleniyor” dedi.
Umay Uçaner Gözüsarı