Rusya, cephe birlikleri arasındaki sürekli komuta ve kontrol sorunlarını çözmeyi amaçlayan, Svod olarak bilinen yeni bir yapay zekâ destekli savaş alanı yönetim sistemini devreye almaya hazırlanıyor.
Forbes, bu sistemin Rusya’nın askeri yapısındaki uzun süredir devam eden zayıflıkları telafi etmeyi amaçladığını belirtiyor; bu zayıflıklar arasında katı yukarıdan aşağıya komuta sistemi, yavaş karar alma süreçleri ve hızlı birlik genişlemesinin ardından deneyimli genç subayların yetersizliği yer alıyor.
Svod sistemi, taktik düzeydeki komutanlar için dijital bir karar destek aracı olarak tasarlandı. Rusya Savunma Bakanlığı tarafından yayınlanan ve Forbes tarafından aktarılan bilgilere göre, uydulardan, hava keşiflerinden, istihbarat raporlarından ve açık kaynaklardan gelen verileri tek bir operasyonel resimde bir araya getiriyor.
Otomatik analiz ve yapay zekâ destekli modelleme kullanan sistem, Rus subaylarının durumları daha hızlı değerlendirmelerine ve savaş sırasında izlenecek yolları seçmelerine yardımcı olmayı amaçlıyor.
Rusya, yapay zekâ sistemlerini savaş alanı yönetimine entegre eden tek ülke değil. İngiltere, Atlantic Bastion olarak bilinen yeni, çok katmanlı bir su altı gözetleme ve denizaltı savunma ağı kurmaya hazırlanıyor. Bu girişim, otonom yüzey ve denizaltı gemilerini, yapay zekâ destekli sensör ağlarını ve mevcut deniz ve hava platformlarını birbirine bağlıyor.
Ukraynalı savunma şirketi DevDroid ise yapay zekâ destekli optik hedef tespit ve tanımlama sistemini kara robot platformlarına entegre etti.
Rusya’nın Svod sisteminin operasyonel testlerinin Aralık 2025’te tamamlandığı ve ilk konuşlandırmanın Nisan 2026’da yapılmasının beklendiği bildirildi. Rus medyasına bağlı analistler, Svod’u ilk alacak birliklerin, Moskova’nın ana taarruz eksenlerinden biri olan ve Rusya’nın uzun süredir ele geçirmeye çalıştığı ancak başaramadığı Pokrovsk yönünde savaşan birlikler olacağını söylüyor.
Forbes ayrıca Svod’un etkinliğinin büyük ölçüde veri kalitesine ve savaş alanı koşullarına bağlı olacağı konusunda da uyarıda bulunuyor. Elektronik savaş, kesintiye uğrayan iletişim ve Ukrayna’nın uyarlanabilir taktikleri sistemin kullanışlılığını sınırlayabilir. Yine de bu sistemin devreye alınması, Rusya’nın komuta doktrinini reforme etmek yerine operasyonel eksiklikleri gidermek için dijital araçları kullanma yönündeki bir başka girişimini işaret ediyor.
Daha önce, Rusya’daki Kremlin yanlısı dini kurumun, Batı yapay zekâ sistemlerine bağımlılığın ideolojik riskler taşıdığını savunarak, geleneksel manevi değerlere dayalı bir “Ortodoks” yapay zekâ oluşturulması çağrısında bulunduğu bildirilmişti.
Umay Uçaner Gözüsarı