Japon Denizi kıyısındaki Niigata vilayetinde 4,2 kilometrekarelik bir alanı kaplayan ve dünyanın en büyüğü olarak bilinen Kashiwazaki-Kariwa nükleer santrali yeniden açılıyor.
Çernobil’den bu yana dünyanın en kötü nükleer kazası olan Mart 2011’deki Fukuşima Daiichi’deki üçlü erime olayının ardından, diğer onlarca reaktörle birlikte kapatılan santral, tek bir watt elektrik bile üretmedi. Tokyo’nun yaklaşık 220 km kuzeybatısında bulunan Kashiwazaki-Kariwa santrali, güçlü bir tsunaminin savunma sistemlerini aşarak üç reaktörün erimesine ve 160 bin kişinin tahliyesine yol açan Fukushima tesisinden de sorumlu olan Tokyo Electric Power (Tepco) tarafından işletiliyor.
Kaza ve Japonya’nın kuzeydoğu kıyılarında tahminen 20 bin kişinin ölümüne yol açan daha geniş çaplı tsunami felaketinin 15. yıldönümünden haftalar önce, Tepco yerel kamuoyunun karşı çıkmasına rağmen Kashiwazaki-Kariwa’nın yedi reaktöründen birini yeniden çalıştırmaya hazırlanıyor.
Tokyo bölgesinin elektrik arzını yaklaşık yüzde 2 oranında artırabilecek olan 6 numaralı reaktörün yeniden çalıştırılması, Japonya’nın nükleer enerjiye yavaş yavaş dönüşünde bir dönüm noktası olacak. Hükümet, bu stratejinin ülkenin emisyon hedeflerine ulaşmasına ve enerji güvenliğini güçlendirmesine yardımcı olacağını söylüyor.
Ancak Fukuşima benzeri bir olay yaşanması durumunda tahliye edilmek zorunda kalacak olan Kashiwazaki-Kariwa’nın 30 km yarıçapındaki alanda yaşayan 420 bin kişiden birçoğu için, Tepco’nun nükleer enerji üretimine yakın zamanda geri dönmesi tehlikelerle dolu.
Enerji şirketi, Fukuşima Daiichi kazasından ders çıkardığını söylüyor ve bu yılın başlarında, bölge sakinlerinin güvenini kazanmak amacıyla önümüzdeki 10 yıl içinde Niigata vilayetine 100 milyar yen (470 milyon sterlin) yatırım yapma sözü verdi.
Uzun süren kapanma boyunca 6 bin çalışanı görev başında kalan Kashiwazaki-Kariwa santrali, tsunamiye karşı daha güçlü koruma sağlamak için deniz duvarlarına ve su geçirmez kapılara sahipken, acil durumlarda reaktörleri soğutmak için su sağlamaya hazır mobil dizel jeneratörler ve geniş bir itfaiye aracı filosu da hazır bekletiliyor. Radyoaktif maddelerin yayılmasını kontrol etmek için geliştirilmiş filtreleme sistemleri kuruldu.
Planlanan yeniden başlatmadan sadece birkaç hafta önce, Japonya’nın merkezindeki bir enerji şirketi olan Chubu Electric Power’ın, âtıl durumdaki Hamaoka santralindeki iki reaktörün olası yeniden başlatılmasından önce yapılan bir düzenleyici inceleme sırasında sismik risk verilerini uydurduğunun ortaya çıkmasının ardından nükleer endüstri yeni eleştirilerin hedefi oldu.
Yerel halkın endişelerini artıran bir diğer faktör ise, bölgede ve çevresinde sismik fay hatlarının bulunmasıdır. Bölge, Temmuz 2007’de meydana gelen 6,8 büyüklüğündeki açık deniz depreminde hasar görmüş ve bir transformatörde yangın çıkmıştı. O sırada faaliyette olan üç reaktör otomatik olarak kapanmıştı.
Fukushima felaketinden önce, ülke elektriğinin yaklaşık yüzde 30’unu sağlayan 54 reaktör faaliyetteydi. Şimdi ise, faal durumdaki 33 reaktörden sadece 14’ü hizmet veriyor; diğerlerini yeniden çalıştırma girişimleri ise yerel halkın güçlü muhalefetiyle karşılaşıyor.
Umay Uçaner Gözüsarı