Uzayın yaklaşık 400 kilometre üzerinde görev yapan Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS), uzun süredir devam eden hava kaçağı sorunu yeniden endişe yarattı. Rusya’ya ait Zvezda modülünde tespit edilen yeni sızıntılar nedeniyle NASA, mürettebata tedbir amaçlı acil durum prosedürlerini uygulama talimatı verdi. Neyse ki yapılan kontrollerin ardından istasyonun güvenli olduğu anlaşılınca ekip normal görevlerine döndü.
Yıllardır çözülemeyen sorun
ISS’deki hava kaçağı ilk kez 2019 yılında fark edildi. Sorunun kaynağı, Rusya’nın Zvezda servis modülünü kenetlenme bölümüne bağlayan geçiş tünelinde oluşan mikroskobik çatlaklar. Aradan geçen yıllarda çeşitli onarımlar yapılmasına rağmen sızıntılar tamamen ortadan kaldırılamadı.
Son incelemelerde yeni hava kaçaklarının tespit edilmesi üzerine mühendisler bölgeyi yeniden değerlendirmeye aldı ve planlanan bazı çalışmalar geçici olarak durduruldu.
Neden tahliye hazırlığı yapıldı?
Olası bir basınç kaybı ihtimaline karşı NASA, SpaceX Dragon kapsülünün her an ayrılabilecek şekilde hazır tutulmasını istedi. Mürettebat kısa süreliğine kapsüle geçerek acil tahliye prosedürlerini uyguladı.
Yaklaşık iki saat süren değerlendirmelerin ardından istasyondaki basınç değerlerinin güvenli seviyelerde olduğu doğrulandı ve astronotlar görevlerine devam etti.
Yaşlanan istasyon yeni risklerle karşı karşıya
1998 yılında ilk modülleri uzaya gönderilen ISS, insanlığın en büyük uluslararası bilim projelerinden biri olarak 25 yılı aşkın süredir hizmet veriyor. Binlerce deneyin gerçekleştirildiği istasyon artık ömrünün son dönemlerine yaklaşırken, özellikle Rus bölümünde görülen tekrar eden hava kaçakları mühendislerin en yakından takip ettiği güvenlik sorunlarından biri olarak öne çıkıyor.
NASA ve Roscosmos, Zvezda modülündeki sızıntının kesin nedenini belirlemek ve kalıcı bir çözüm geliştirmek için ortak çalışmalarını sürdürüyor.
Uzay istasyonlarında hava kaçağı kulağa küçük bir arıza gibi gelse de, kapalı yaşam alanlarında milimetrelik çatlaklar bile zamanla ciddi basınç kaybına yol açabiliyor. Bu nedenle ISS’de uygulanan güvenlik protokolleri, en düşük risk ihtimalinde bile mürettebatın saniyeler içinde tahliyeye hazır olmasını sağlayacak şekilde tasarlanıyor. Bu son olay da, yaşlanan uzay altyapılarının bakımının gelecekteki insanlı uzay görevleri için ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösteriyor.