Yeni Royal United Services Institute raporu, Ukrayna’ya yönelik kamuoyu desteğini zayıflatmayı amaçlayan gizli operasyonları ortaya koydu.
Rapora göre Rusya, Avrupa genelinde düşük maliyetli sabotaj operasyonları için “kullanılıp atılacak” ajanlar bulmak amacıyla çevrimiçi mesajlaşma uygulamalarını ve kripto para ödemelerini kullanıyor. Londra merkezli Royal United Services Institute (RUSI) düşünce kuruluşunun raporuna göre, özellikle maddi sıkıntı içindeki Ukraynalı mültecileri, Kremlin için çalıştıklarının farkında olmayabilecekleri bir şekilde, yaklaşık dört yıldır süren savaşın kritik bir anında Kiev’e olan kamuoyu desteğini zayıflatmak amacıyla bu işe dahil etmeye hevesli.
Kremlin’in operasyonları arasında kundaklama, sivil altyapıya yönelik saldırılar, vandalizm ve Batı toplumlarında “korku ve kafa karışıklığı” yaratmayı ve sivil altyapının savunmasındaki zayıflıkları araştırmayı amaçlayan diğer sabotaj eylemleri yer alıyor. Raporda, Avrupa’da bu tür olayların sayısının 2023 ile 2024 yılları arasında üç kat arttığı ve sabotajın Rus hibrit savaşının “kilit bir aracı” olmaya devam ettiği belirtildi.
Elemanlara grafiti gibi eylemler için birkaç dolar, daha ciddi suçlar için ise 10 bin dolara kadar ödeme yapıldığını belirten rapor, düşük seviyeli operasyonlar için Telegram gibi mesajlaşma uygulamalarımın kullanıldığını ortaya koydu.
Avrupa’nın birçok yerinde sabotaj olayları yaşandı
Kasım ayında Polonya, Ukrayna’ya yardım taşımak için kullanılan önemli bir güzergâh olan demiryolu hattında meydana gelen patlamayla ilgili olarak, ikisi gıyaben olmak üzere üç Ukraynalıyı suçladı. Savaşın harap ettiği ülkeden çok sayıda mülteciyi kabul eden Polonya’da Ukrayna karşıtı duygular artış gösterdi.
Polonya’nın Moskova tarafından organize edildiğini söylediği demiryolu patlaması, Rusya’nın işgalinden kaçan Ukraynalı genç Daniil Bardadim’in 2024’te Varşova’daki bir alışveriş merkezini yerle bir eden kundaklama saldırısına karışmakla suçlanmasının ardından gerçekleşti. Ayrıca Kasım ayında Litvanya’daki bir Ikea mağazasında bir düzeneği patlatmaktan suçlu bulunarak üç yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Polonya’daki saldırıdan suçlu bulunması halinde ömür boyu hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilir.
Litvanya’daki olay sırasında 17 yaşında olan Bardadim’in , Ikea’daki bombayı patlatması için karanlık bir grup tarafından kendisine bir BMW otomobil ve yaklaşık 8 bin sterlin teklif edildiği düşünülüyor. Soruşturmacılar, talimatları Telegram ve Çin menşeli bir mesajlaşma uygulaması olan Zangi aracılığıyla aldığını söyledi. Moskova’nın ülkesine karşı yürüttüğü savaşı desteklediğine dair hiçbir kanıt yok. Litvanya savcısı, Rus ajanları tarafından işe alınmış olsa bile, “nihai amacı anlamamış” olmasının muhtemel olduğunu söyledi. Hem Ikea hem de alışveriş merkezi yangınlarında kimse ölmedi veya yaralanmadı.
Rusya’nın saldırı dalgasını nasıl finanse ettiğine dair ilk kapsamlı çalışma olan RUSI raporu, Avrupa Birliği ve NATO üyesi ülkeler tarafından sabotajın yasal bir tanımının benimsenmesini, yaptırımların iyileştirilmesini ve uluslararası iş birliğini, ayrıca tezgâh üstü kripto para-nakde çevirme işlemlerinin daha güçlü bir şekilde denetlenmesini talep etti.
Rapor ayrıca, Rus eleman devşirmecilerinin en sık hedef aldığı gruplar olan yeni göçmenler, diaspora ve gençler arasında Kremlin’in taktikleri konusunda farkındalık yaratmaya yönelik kampanyalar düzenlenmesini ve ihbarcılara ödül verilmesini de tavsiye etti.
Moskova’ya atfedilen diğer sabotaj eylemleri arasında, Londra’da Ukraynalı bir işadamına ait depoları hedef alan bir kundaklama planı ve Baltık bölgesindeki havaalanları tarafından kullanılan GPS sistemlerinin engellenmesi yer alıyor. Avrupa güvenlik teşkilatları, operasyonların Rus askeri istihbarat servisi GRU tarafından koordine edildiğine inanıyor.